આંખની છારી

આંખની છારી

આંખની છારી, જેને મોતિયો પણ કહેવાય છે, તે આંખની લેન્સ પર વાદળછાયું પડ બાઝવાથી થાય છે. આના કારણે દ્રષ્ટિ ઝાંખી અથવા ધૂંધળી થઈ જાય છે.

મોતિયાના કારણો:

• ઉંમર એ સૌથી સામાન્ય કારણ છે. જેમ જેમ લોકોની ઉંમર વધે છે તેમ તેમ આંખના લેન્સમાં પ્રોટીન જમા થવા લાગે છે, જેના કારણે લેન્સ વાદળછાયું બની જાય છે.
• અન્ય કારણોમાં ડાયાબિટીસ, આંખની ઈજા, અમુક દવાઓ અને સૂર્યના અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણોનો વધુ પડતો સંપર્ક શામેલ છે.

મોતિયાના લક્ષણો:

• ઝાંખી દ્રષ્ટિ
• પ્રકાશ પ્રત્યે સંવેદનશીલતા
• રાત્રે જોવામાં તકલીફ
• રંગો ઝાંખા દેખાય છે
• વારંવાર ચશ્મા બદલવાની જરૂર પડે છે

મોતિયાની સારવાર:

મોતિયાની સારવાર સામાન્ય રીતે સર્જરી દ્વારા કરવામાં આવે છે. મોતિયાની સર્જરી એ ખૂબ જ સામાન્ય અને સલામત પ્રક્રિયા છે. સર્જરી દરમિયાન, વાદળછાયું લેન્સને દૂર કરવામાં આવે છે અને તેની જગ્યાએ એક નવો, સ્પષ્ટ લેન્સ મૂકવામાં આવે છે.

મોતિયાથી બચાવ:

• નિયમિત આંખની તપાસ કરાવો.
• ડાયાબિટીસને નિયંત્રિત કરો.
• તમારી આંખોને સૂર્યના અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણોથી બચાવો.
• ધૂમ્રપાન ન કરો.
• સ્વસ્થ આહાર લો.

આંખની છારીના કારણો

આંખની છારી, જેને મોતિયો પણ કહેવાય છે, તે આંખની લેન્સ પર વાદળછાયું પડ બાઝવાથી થાય છે. આના ઘણા કારણો હોઈ શકે છે, જેમાંથી કેટલાક નીચે મુજબ છે:

• ઉંમર: ઉંમર એ મોતિયાનું સૌથી સામાન્ય કારણ છે. જેમ જેમ આપણી ઉંમર વધે છે, તેમ તેમ આંખના લેન્સમાં પ્રોટીન જમા થવા લાગે છે, જેના કારણે લેન્સ વાદળછાયું બની જાય છે.
• ડાયાબિટીસ: ડાયાબિટીસના કારણે પણ મોતિયો થઈ શકે છે. ડાયાબિટીસ આંખના લેન્સમાં ગ્લુકોઝનું પ્રમાણ વધારી દે છે, જેના કારણે લેન્સ વાદળછાયું બની જાય છે.
• આંખની ઈજા: આંખમાં કોઈ ઈજા થવાથી પણ મોતિયો થઈ શકે છે. ઈજાના કારણે લેન્સને નુકસાન થઈ શકે છે, જેના કારણે તે વાદળછાયું બની જાય છે.
• દવાઓ: કેટલીક દવાઓ, જેમ કે સ્ટેરોઈડ્સ, લાંબા સમય સુધી લેવાથી મોતિયો થઈ શકે છે.
• સૂર્યનો પ્રકાશ: સૂર્યના અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણોના વધુ પડતા સંપર્કમાં આવવાથી પણ મોતિયો થઈ શકે છે.
• ધૂમ્રપાન: ધૂમ્રપાન કરવાથી પણ મોતિયાનું જોખમ વધી જાય છે.
• આનુવંશિકતા: જો તમારા પરિવારમાં કોઈને મોતિયો હોય, તો તમને પણ મોતિયો થવાની શક્યતા વધી જાય છે.

આ ઉપરાંત, અન્ય કારણો પણ મોતિયાનું કારણ બની શકે છે, જેમ કે કુપોષણ, અમુક રોગો અને આંખની સર્જરી.

આંખની છારીના લક્ષણો

મોતિયાના મુખ્ય લક્ષણો નીચે મુજબ છે:

• ઝાંખી દ્રષ્ટિ: મોતિયાનું સૌથી સામાન્ય લક્ષણ એ છે કે દ્રષ્ટિ ધૂંધળી અથવા વાદળછાયું થઈ જાય છે. જાણે કે તમે કોઈ ઝાંખી બારીમાંથી જોઈ રહ્યા હોવ.
• પ્રકાશ પ્રત્યે સંવેદનશીલતા: કેટલાક લોકોને તેજસ્વી પ્રકાશમાં જોવામાં તકલીફ પડે છે, જેમ કે સૂર્યપ્રકાશ અથવા કારની હેડલાઈટ.
• રાત્રે જોવામાં તકલીફ: મોતિયાથી પીડિત લોકોને રાત્રે અથવા ઓછી પ્રકાશમાં જોવામાં તકલીફ પડી શકે છે.
• રંગો ઝાંખા દેખાય છે: મોતિયાના કારણે રંગો ઝાંખા અથવા નિસ્તેજ દેખાઈ શકે છે.
• વારંવાર ચશ્મા બદલવાની જરૂર પડે છે: મોતિયાની શરૂઆતમાં, તમને વારંવાર ચશ્મા બદલવાની જરૂર પડી શકે છે, કારણ કે તમારી દ્રષ્ટિ ઝડપથી બદલાતી રહે છે.
• એક આંખમાં બેવડું દેખાવું: કેટલીકવાર, મોતિયાના કારણે એક આંખમાં બેવડું દેખાઈ શકે છે.

કોને આંખની છારીનું જોખમ વધારે કોને છે?

મોતિયા કોઈને પણ થઈ શકે છે, પરંતુ કેટલાક લોકોમાં તેનું જોખમ વધારે હોય છે. નીચેના પરિબળો ધરાવતા લોકોને મોતિયા થવાની શક્યતા વધુ હોય છે:

• વૃદ્ધાવસ્થા: ઉંમર વધવાની સાથે મોતિયા થવાનું જોખમ વધે છે. 60 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકોમાં મોતિયા સામાન્ય છે.
• ડાયાબિટીસ: ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં મોતિયા થવાની શક્યતા સામાન્ય લોકો કરતા વધારે હોય છે.
• આંખની ઇજા: આંખમાં કોઈ ઈજા થવાથી અથવા સર્જરી કરાવવાથી મોતિયા થવાનું જોખમ વધી જાય છે.
• કેટલીક દવાઓ: કેટલીક દવાઓ, જેમ કે કોર્ટિકોસ્ટેરોઈડ્સ, લાંબા સમય સુધી લેવાથી મોતિયા થઈ શકે છે.
• સૂર્યપ્રકાશ: વધારે પડતા સૂર્યપ્રકાશના સંપર્કમાં રહેવાથી મોતિયા થવાનું જોખમ વધે છે.
• ધૂમ્રપાન: ધૂમ્રપાન કરવાથી મોતિયા થવાનું જોખમ વધી જાય છે.
• આનુવંશિકતા: જો તમારા પરિવારમાં કોઈને મોતિયા હોય, તો તમને પણ મોતિયા થવાની શક્યતા વધી જાય છે.
• સ્થૂલતા: વધારે વજન અથવા સ્થૂલતા પણ મોતિયાનું જોખમ વધારે છે.
• ખરાબ પોષણ: વિટામિન્સ અને પોષક તત્વોની ઉણપ મોતિયાનું જોખમ વધારી શકે છે.

જો તમને આમાંના કોઈપણ પરિબળો લાગુ પડતા હોય, તો તમારે નિયમિતપણે આંખની તપાસ કરાવવી જોઈએ. મોતિયાની શરૂઆતના લક્ષણોને ઓળખીને વહેલી સારવાર શરૂ કરવાથી દ્રષ્ટિની સમસ્યાઓને ઘટાડી શકાય છે.

આંખની છારીનું નિદાન

આંખની છારીનું નિદાન કરવા માટે, આંખના ડોક્ટર વિવિધ પ્રકારની તપાસો કરે છે. આ તપાસોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:

• દ્રષ્ટિની તપાસ: આ તપાસમાં, ડોક્ટર તમને વિવિધ અંતરથી અક્ષરો વાંચવા માટે કહેશે. આ તપાસ તમારી દ્રષ્ટિની તીવ્રતા અને સ્પષ્ટતાને માપવામાં મદદ કરે છે.
• આંખની તપાસ: ડોક્ટર તમારી આંખના વિવિધ ભાગોની તપાસ કરવા માટે એક ખાસ પ્રકારનું સાધન વાપરે છે, જેને ઓપ્થાલ્મોસ્કોપ કહેવાય છે. આ સાધન ડોક્ટરને તમારી આંખના લેન્સ, રેટિના અને ઓપ્ટિક નર્વની તપાસ કરવામાં મદદ કરે છે.
• સ્લિટ લેમ્પ પરીક્ષા: આ પરીક્ષામાં, ડોક્ટર તમારી આંખના લેન્સ અને અન્ય ભાગોની વિગતવાર તપાસ કરવા માટે એક ખાસ પ્રકારનું માઈક્રોસ્કોપ વાપરે છે. આ પરીક્ષા મોતિયાની શરૂઆતની અવસ્થાને શોધવામાં મદદ કરે છે.

જો ડોક્ટરને મોતિયાની હાજરીની શંકા હોય, તો તેઓ તમને અન્ય તપાસો કરાવવાની ભલામણ કરી શકે છે, જેમ કે:

• ટોનોમેટ્રી: આ તપાસ તમારી આંખની અંદરના દબાણને માપે છે.
• વિઝ્યુઅલ ફિલ્ડ ટેસ્ટ: આ તપાસ તમારી દ્રષ્ટિના ક્ષેત્રને માપે છે.

મોતિયાનું નિદાન સામાન્ય રીતે આંખની તપાસ અને અન્ય તપાસોના પરિણામોના આધારે કરવામાં આવે છે. જો તમને મોતિયાનું નિદાન થાય છે, તો ડોક્ટર તમને સારવારના વિકલ્પો વિશે માહિતી આપશે. મોતિયાની સારવાર સામાન્ય રીતે સર્જરી દ્વારા કરવામાં આવે છે. મોતિયાની સર્જરી એ ખૂબ જ સામાન્ય અને સલામત પ્રક્રિયા છે. સર્જરી દરમિયાન, વાદળછાયું લેન્સને દૂર કરવામાં આવે છે અને તેની જગ્યાએ એક નવો, સ્પષ્ટ લેન્સ મૂકવામાં આવે છે.

આંખની છારીની સારવાર

આંખની છારીની સારવાર મોટે ભાગે સર્જરી દ્વારા કરવામાં આવે છે. મોતિયાની સર્જરી એ ખૂબ જ સામાન્ય અને સલામત પ્રક્રિયા છે. સર્જરી દરમિયાન, વાદળછાયું લેન્સને દૂર કરવામાં આવે છે અને તેની જગ્યાએ એક નવો, સ્પષ્ટ લેન્સ મૂકવામાં આવે છે.

મોતિયાની સર્જરીના ઘણા પ્રકાર છે, જેમાંથી કેટલાક નીચે મુજબ છે:

• ફેકોઇમલ્સિફિકેશન (Phacoemulsification): આ સૌથી સામાન્ય પ્રકારની મોતિયાની સર્જરી છે. આ પ્રક્રિયામાં, ડોક્ટર આંખમાં એક નાનો ચીરો બનાવે છે અને એક ખાસ પ્રકારનું સાધન દાખલ કરે છે જે અલ્ટ્રાસાઉન્ડ તરંગોનો ઉપયોગ કરીને વાદળછાયું લેન્સને નાના ટુકડાઓમાં તોડી નાખે છે. પછી આ ટુકડાઓને દૂર કરવામાં આવે છે અને એક નવો લેન્સ મૂકવામાં આવે છે.
• એક્સ્ટ્રાકેપ્સ્યુલર કેટરૅક્ટ એક્સ્ટ્રેક્શન (Extracapsular Cataract Extraction): આ સર્જરીમાં, ડોક્ટર આંખમાં એક મોટો ચીરો બનાવે છે અને વાદળછાયું લેન્સને સંપૂર્ણપણે દૂર કરે છે. પછી એક નવો લેન્સ મૂકવામાં આવે છે.
• લેસર-આસિસ્ટેડ કેટરૅક્ટ સર્જરી (Laser-Assisted Cataract Surgery): આ સર્જરીમાં, ડોક્ટર લેસરનો ઉપયોગ કરીને આંખમાં ચીરો બનાવે છે અને વાદળછાયું લેન્સને તોડી નાખે છે. આ સર્જરી વધુ ચોક્કસ અને સલામત માનવામાં આવે છે.

મોતિયાની સર્જરી સામાન્ય રીતે સ્થાનિક એનેસ્થેસિયા હેઠળ કરવામાં આવે છે, એટલે કે તમને સર્જરી દરમિયાન દુખાવો નહીં થાય. સર્જરી પછી, તમને થોડા દિવસો સુધી આંખમાં દુખાવો અથવા ખંજવાળ થઈ શકે છે. તમને થોડા અઠવાડિયા સુધી તમારી દ્રષ્ટિમાં સુધારો જોવા મળી શકે છે.

મોતિયાની સર્જરી એ ખૂબ જ સફળ પ્રક્રિયા છે અને મોટાભાગના લોકો સર્જરી પછી સારી દ્રષ્ટિ મેળવે છે. જો કે, કોઈપણ સર્જરીની જેમ, મોતિયાની સર્જરીમાં પણ કેટલાક જોખમો રહેલા છે, જેમ કે ચેપ, રક્તસ્રાવ અને દ્રષ્ટિ ગુમાવવી.

જો તમને મોતિયાનું નિદાન થયું હોય, તો તમારા ડોક્ટર તમને સારવારના વિકલ્પો વિશે માહિતી આપશે. તમારા ડોક્ટર તમને મોતિયાની સર્જરીના ફાયદા અને જોખમો વિશે પણ માહિતી આપશે. તમારે તમારા ડોક્ટર સાથે વાત કરીને તમારા માટે શ્રેષ્ઠ સારવાર વિકલ્પ પસંદ કરવો જોઈએ.

આંખની છારીનું જોખમ કઈ રિતે ઘટાડવું?

આંખની છારી થવાનું જોખમ ઘટાડવા માટે અહીં કેટલીક ટીપ્સ આપી છે:

• નિયમિત આંખની તપાસ કરાવો: આંખની છારીના પ્રારંભિક સંકેતોને ઓળખવા અને વહેલી સારવાર શરૂ કરવા માટે નિયમિત આંખની તપાસ કરાવવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. તમારા આંખના ડૉક્ટર તમને જણાવી શકશે કે તમારે કેટલી વાર આંખની તપાસ કરાવવી જોઈએ.
• સ્વસ્થ આહાર લો: તમારા આહારમાં પૂરતા પ્રમાણમાં ફળો, શાકભાજી અને આખા અનાજનો સમાવેશ કરો. આ ખોરાકમાં વિટામિન્સ, એન્ટીઑકિસડન્ટ્સ અને અન્ય પોષક તત્વો હોય છે જે તમારી આંખોને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદ કરે છે.
• ધૂમ્રપાન ન કરો: ધૂમ્રપાન આંખની છારીનું જોખમ વધારે છે, તેથી ધૂમ્રપાન છોડવું તમારા આંખોના સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક છે.
• સૂર્યના કિરણોથી બચાવો: સૂર્યના અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણો આંખની છારીનું કારણ બની શકે છે, તેથી જ્યારે તમે બહાર હોવ ત્યારે સનગ્લાસ પહેરો.
• ડાયાબિટીસને નિયંત્રિત કરો: જો તમને ડાયાબિટીસ હોય, તો તેને નિયંત્રિત કરવા માટે તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લો. ડાયાબિટીસ આંખની છારીનું જોખમ વધારે છે.
• વજન નિયંત્રિત કરો: વધારે વજન અથવા સ્થૂલતા પણ આંખની છારીનું જોખમ વધારે છે, તેથી તમારા વજનને નિયંત્રિત કરો.
• કેટલીક દવાઓથી સાવચેત રહો: કેટલીક દવાઓ આંખની છારીનું કારણ બની શકે છે, તેથી દવાઓ લેતા પહેલા તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લો.

સારાંશ

આંખની છારી, જેને મોતિયો પણ કહેવાય છે, તે આંખની લેન્સ પર વાદળછાયું પડ બાઝવાથી થાય છે. આના ઘણા કારણો હોઈ શકે છે, જેમાંથી કેટલાક નીચે મુજબ છે:

• ઉંમર: ઉંમર એ મોતિયાનું સૌથી સામાન્ય કારણ છે. જેમ જેમ આપણી ઉંમર વધે છે, તેમ તેમ આંખના લેન્સમાં પ્રોટીન જમા થવા લાગે છે, જેના કારણે લેન્સ વાદળછાયું બની જાય છે.
• ડાયાબિટીસ: ડાયાબિટીસના કારણે પણ મોતિયો થઈ શકે છે. ડાયાબિટીસ આંખના લેન્સમાં ગ્લુકોઝનું પ્રમાણ વધારી દે છે, જેના કારણે લેન્સ વાદળછાયું બની જાય છે.
• આંખની ઈજા: આંખમાં કોઈ ઈજા થવાથી પણ મોતિયો થઈ શકે છે. ઈજાના કારણે લેન્સને નુકસાન થઈ શકે છે, જેના કારણે તે વાદળછાયું બની જાય છે.
• દવાઓ: કેટલીક દવાઓ, જેમ કે સ્ટેરોઈડ્સ, લાંબા સમય સુધી લેવાથી મોતિયો થઈ શકે છે.
• સૂર્યનો પ્રકાશ: સૂર્યના અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણોના વધુ પડતા સંપર્કમાં આવવાથી પણ મોતિયો થઈ શકે છે.
• ધૂમ્રપાન: ધૂમ્રપાન કરવાથી પણ મોતિયાનું જોખમ વધી જાય છે.
• આનુવંશિકતા: જો તમારા પરિવારમાં કોઈને મોતિયો હોય, તો તમને પણ મોતિયો થવાની શક્યતા વધી જાય છે.