લોહી ઓછું હોય તો શું થાય? શરીર પર તેની અસરો અને લક્ષણો શરીરમાં લોહીનું પર્યાપ્ત પ્રમાણ હોવું એ આપણા સ્વાસ્થ્ય માટે પાયાનો આધાર છે. લોહી માત્ર ઓક્સિજન અને પોષક તત્વોનું વહન જ નથી કરતું, પરંતુ તે રોગપ્રતિકારક શક્તિ, શરીરનું તાપમાન અને હોર્મોન્સનું સંતુલન પણ જાળવે છે. જ્યારે શરીરમાં લોહીનું પ્રમાણ ઓછું થાય છે, ખાસ કરીને…
બાળકોમાં એનિમિયા થવાના કારણો 👶 એનિમિયા, જેને સામાન્ય ભાષામાં પાંડુરોગ અથવા રક્તક્ષય કહેવાય છે, તે એક એવી સ્થિતિ છે જેમાં શરીરમાં લાલ રક્તકણો (Red Blood Cells – RBCs) અથવા હિમોગ્લોબિનની ઉણપ થાય છે. હિમોગ્લોબિન એ લાલ રક્તકણોમાં રહેલું પ્રોટીન છે જે શરીરના વિવિધ ભાગોમાં ઓક્સિજન પહોંચાડવાનું કાર્ય કરે છે. બાળકોમાં એનિમિયા એક સામાન્ય સમસ્યા છે,…
ડુપ્લેક્સ અલ્ટ્રાસાઉન્ડ: એક વિસ્તૃત સમજૂતી 🩺 ડુપ્લેક્સ અલ્ટ્રાસાઉન્ડ એ એક બિન-આક્રમક (non-invasive) મેડિકલ ઇમેજિંગ પદ્ધતિ છે જે શરીરની રક્તવાહિનીઓ, જેમ કે ધમનીઓ (arteries) અને શિરાઓ (veins) માં રક્ત પ્રવાહનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે અવાજ તરંગો (sound waves) નો ઉપયોગ કરે છે. આ ટેકનોલોજી બે મુખ્ય અલ્ટ્રાસાઉન્ડ તકનીકોને જોડે છે: પરંપરાગત B-મોડ અલ્ટ્રાસાઉન્ડ જે રક્તવાહિનીઓની રચનાનું દ્વિ-પરિમાણીય…
વેનોગ્રામ: શિરાઓની સચોટ તપાસ 🩸 વેનોગ્રામ, જેને કેટલીકવાર “ફ્લેબોગ્રામ” તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે એક મેડિકલ ઇમેજિંગ પરીક્ષણ છે જે શરીરની શિરાઓ (veins) ને વિગતવાર જોવા માટે એક્સ-રે અને વિરોધાભાસી રંગ (contrast dye) નો ઉપયોગ કરે છે. શિરાઓ એ રક્તવાહિનીઓ છે જે ડીઓક્સિજનેટેડ રક્તને શરીરના વિવિધ ભાગોમાંથી હૃદય તરફ પાછું લાવે છે. વેનોગ્રામ કેવી…
સી.ટી. વેનોગ્રામ: શિરાઓની ડિજિટલ તપાસ 💉 પરંપરાગત વેનોગ્રામથી વિપરીત, જે માત્ર 2D છબીઓ પ્રદાન કરે છે, સી.ટી. વેનોગ્રામ શિરાઓની 3D છબીઓનું નિર્માણ કરી શકે છે, જે વધુ વ્યાપક અને વિગતવાર દૃશ્ય પ્રદાન કરે છે. સી.ટી. વેનોગ્રામ કેવી રીતે કામ કરે છે? સી.ટી. વેનોગ્રામ એક્સ-રે ટેકનોલોજી અને કમ્પ્યુટર પ્રોસેસિંગના સંયોજન પર આધારિત છે: સી.ટી. વેનોગ્રામ શા…
એમ.આર.આઈ. વેનોગ્રામ: ચુંબકીય ક્ષેત્રથી શિરાઓની ઝીણવટભરી તપાસ 🧲 એમ.આર.આઈ. વેનોગ્રામ (Magnetic Resonance Imaging Venogram – MRV) એ એક અત્યંત અદ્યતન અને બિન-આક્રમક (non-invasive) મેડિકલ ઇમેજિંગ પરીક્ષણ છે જે શરીરની શિરાઓ (veins) ની વિગતવાર, ઉચ્ચ-રીઝોલ્યુશન છબીઓ બનાવવા માટે શક્તિશાળી ચુંબકીય ક્ષેત્રો અને રેડિયો તરંગોનો ઉપયોગ કરે છે. આ પદ્ધતિ પરંપરાગત એક્સ-રે આધારિત વેનોગ્રામથી અલગ પડે છે…
લોહી પાતળું કરતી દવાઓ, જેને સામાન્ય રીતે “બ્લડ થીનર્સ” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે એવી દવાઓ છે જે શરીરમાં લોહીના ગંઠાવાનું (ક્લોટ્સ) નિર્માણ થતું અટકાવે છે. આ દવાઓ લોહીને ઓછું “ચીકણું” બનાવે છે, જેનાથી તે રક્તવાહિનીઓમાં સરળતાથી વહી શકે છે. જોકે, નામ સૂચવે છે તેમ તે ખરેખર લોહીને પાતળું કરતી નથી, પરંતુ તે લોહી ગંઠાઈ…
થ્રોમ્બોલિટીક દવાઓ, જેને સામાન્ય રીતે “ક્લોટ બસ્ટર્સ” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે એવી શક્તિશાળી દવાઓ છે જે શરીરમાં બનેલા લોહીના ગંઠાવાને (બ્લડ ક્લોટ્સ) ઓગાળી નાખવા માટે ઉપયોગી છે. આ દવાઓ ખાસ કરીને ત્યારે ઉપયોગી થાય છે જ્યારે કોઈ ગંઠાઈ ગયેલું લોહી રક્તવાહિનીઓને અવરોધે છે અને લોહીના પ્રવાહને અટકાવે છે, જેનાથી ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ ઊભી થાય…
હેમોલિટીક કમળો, જેને પ્રી-હેપેટિક કમળો (Pre-hepatic Jaundice) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે એક એવી સ્થિતિ છે જ્યાં લોહીના લાલ રક્તકણો (Red Blood Cells – RBCs) સામાન્ય કરતાં વધુ ઝડપથી તૂટે છે. આ પ્રક્રિયાને હેમોલિસિસ (Hemolysis) કહેવાય છે. જ્યારે લાલ રક્તકણો તૂટે છે, ત્યારે તેમાંથી બિલિરુબિન (Bilirubin) નામનો પીળો રંગદ્રવ્ય મુક્ત થાય છે. આ બિલિરુબિન…
પિત્તનળીનું સંકોચન – એક ગંભીર પણ સારવારયોગ્ય તબીબી સ્થિતિ પિત્તનળીનું સંકોચન (Bile Duct Stricture) એ પિત્તનળીમાં અચાનક અથવા ધીમી ગતિએ થતું સાંકોચન છે, જેના કારણે પિત્ત નળી દ્વારા પાચક પિત્ત રસ (bile) જઠરથી નાના આંતરડામાં સરળતાથી પ્રવેશી શકતું નથી. આ સમસ્યા અનેક કારણોસર થઇ શકે છે અને તે યકૃત (લિવર), પિત્તાશય (gallbladder), તેમજ પાચનતંત્રને અસર…
