વીસમી સદીમાં ધૂમ્રપાન (Smoking) એ સ્વાસ્થ્ય માટે સૌથી મોટું જોખમ ગણવામાં આવતું હતું. પરંતુ એકવીસમી સદીમાં એક નવું અને અત્યંત શાંત જોખમ ઊભું થયું છે: સતત બેસી રહેવું (Sitting). આધુનિક ચિકિત્સા વિજ્ઞાન અને ફિઝિયોથેરાપીના નિષ્ણાતો હવે કહે છે કે, “Sitting is the new smoking” (બેસી રહેવું એ નવું ધૂમ્રપાન છે). આ વાક્ય સાંભળવામાં કદાચ અતિશયોક્તિ…
આજના સ્પર્ધાત્મક યુગમાં આપણે બધા ‘વર્ક-લાઇફ બેલેન્સ’ (કાર્ય અને જીવનનું સંતુલન) જાળવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છીએ. ઓફિસના ટાર્ગેટ્સ, પારિવારિક જવાબદારીઓ અને સામાજિક પ્રસંગો વચ્ચે આપણું પોતાનું સ્વાસ્થ્ય ક્યાંક ખોવાઈ જાય છે. મોટાભાગના લોકોનું બહાનું હોય છે: “મારી પાસે કસરત કરવાનો સમય જ નથી.” પરંતુ સત્ય એ છે કે, જો તમારી પાસે દિવસની ૨૪ કલાકમાંથી…
ઘણીવાર ઉંમર વધવાની સાથે અથવા બદલાતી જીવનશૈલીને કારણે હાડકાંની ઘનતા (Bone Density) ઓછી થવા લાગે છે. જ્યારે હાડકાં સામાન્ય કરતા નબળા હોય પરંતુ હજુ ‘ઑસ્ટિયોપોરોસિસ’ (ગંભીર નબળાઈ) જેટલા પોલા ન થયા હોય, તે સ્થિતિને ‘ઑસ્ટિયોપેનિયા’ (Osteopenia) કહેવામાં આવે છે. આ એક ‘વેક-અપ કોલ’ (ચેતવણી) છે. જો આ તબક્કે સાવચેતી રાખવામાં આવે, તો હાડકાંને ભવિષ્યમાં તૂટતા…
આજના ભાગદોડભર્યા યુગમાં ‘સ્ટ્રેસ’ (માનસિક તાણ) એ જીવનનો એક ભાગ બની ગયો છે. જ્યારે આપણે કોઈ પડકારજનક પરિસ્થિતિમાં હોઈએ છીએ, ત્યારે આપણું શરીર ‘કોર્ટિસોલ’ (Cortisol) નામનો હોર્મોન મુક્ત કરે છે, જેને ‘સ્ટ્રેસ હોર્મોન’ પણ કહેવામાં આવે છે. ટૂંકા ગાળા માટે કોર્ટિસોલ આપણને સતર્ક રાખે છે, પરંતુ જો આ હોર્મોન લાંબા સમય સુધી શરીરમાં ઊંચું રહે,…
આજના સમયમાં દર ૫ માંથી ૧ યુવતી PCOD (Polycystic Ovarian Disease) અથવા PCOS થી પીડાતી હોય છે. અનિયમિત માસિક, ચહેરા પર ખીલ, વજન વધવું અને ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ આ સમસ્યાના મુખ્ય લક્ષણો છે. PCOD ને મેનેજ કરવા માટે ડાયેટ જેટલું જ મહત્વ કસરતનું છે. પરંતુ, શું તમે જાણો છો કે કલાકો સુધી ટ્રેડમિલ પર ચાલવા કરતા…
આજની ભાગદોડભરી જિંદગી અને બેઠાડુ જીવનશૈલીને કારણે ‘ફેટી લિવર’ એક ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા બની રહી છે. ફેટી લિવર એટલે લિવરના કોષોમાં વધારાની ચરબી જમા થવી. જો સમયસર ધ્યાન ન આપવામાં આવે તો તે લિવર સિરોસિસ કે લિવર ફેલિયર જેવી જીવલેણ સ્થિતિમાં પરિણમી શકે છે. ઘણા દર્દીઓ ફેટી લિવર માટે માત્ર દવાઓ પર નિર્ભર રહે છે,…
આજના સમયમાં બદલાતી જતી જીવનશૈલી અને ખોરાકની આદતોને કારણે ‘હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ’ એક સામાન્ય સમસ્યા બની ગઈ છે. કોલેસ્ટ્રોલ એ લોહીમાં જોવા મળતો એક પ્રકારનો ચીકણો પદાર્થ (લિપિડ) છે. જ્યારે શરીરમાં ‘ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ’ (LDL) નું પ્રમાણ વધી જાય છે, ત્યારે તે હૃદયની નળીઓમાં જમા થઈને બ્લોકેજ અથવા હાર્ટ એટેકનું જોખમ વધારે છે. ફિઝિયોથેરાપી અને કાર્ડિયોલોજી વિજ્ઞાન…
આજના સમયમાં થાઇરોઇડની સમસ્યા, ખાસ કરીને હાઇપોથાઇરોડિઝમ (Hypothyroidism), વજન વધવાનું એક મુખ્ય કારણ બની ગઈ છે. જ્યારે થાઇરોઇડ ગ્રંથિ પૂરતા પ્રમાણમાં હોર્મોન્સ ઉત્પન્ન નથી કરતી, ત્યારે શરીરનું મેટાબોલિઝમ (ચયાપચયની ક્રિયા) ધીમું પડી જાય છે. પરિણામે, વ્યક્તિ ઓછું ખાતી હોવા છતાં તેનું વજન સતત વધતું રહે છે અને શરીરમાં આળસ તથા થાકનો અનુભવ થાય છે. ઘણા…
હાઈ બ્લડ પ્રેશર અથવા હાયપરટેન્શન (Hypertension) ને ‘સાઇલન્ટ કિલર’ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે ઘણીવાર કોઈ લક્ષણો વગર હૃદયરોગ અને સ્ટ્રોકનું જોખમ વધારે છે. પરંતુ સારા સમાચાર એ છે કે નિયમિત કસરત એ બ્લડ પ્રેશર ઘટાડવા માટેની સૌથી અસરકારક અને કુદરતી ‘દવા’ છે. વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસો મુજબ, નિયમિત કસરત કરવાથી સિસ્ટોલિક બ્લડ પ્રેશરમાં ૪ થી…
સામાન્ય રીતે ડાયાબિટીસના દર્દીઓને માત્ર ચાલવાની (Walking) કે હળવી દોડવાની (Cardio) સલાહ આપવામાં આવતી હોય છે. પરંતુ, આધુનિક ફિઝિયોથેરાપી અને મેડિકલ સાયન્સ મુજબ, બ્લડ શુગરને લાંબા ગાળે કાબૂમાં રાખવા માટે ‘સ્ટ્રેન્થ ટ્રેનિંગ’ (Strength Training) એટલે કે વજન ઉપાડવાની કસરત અત્યંત અનિવાર્ય છે. ઘણા દર્દીઓને લાગે છે કે વજન ઉઠાવવું એ માત્ર બોડીબિલ્ડિંગ માટે છે, પરંતુ…
