શ્વાસ લેવામાં તકલીફ (Dyspnea): કારણો, લક્ષણો અને ઉપચાર શ્વાસ લેવામાં તકલીફ (Dyspnea), જેને સામાન્ય ભાષામાં શ્વાસ ચડવો અથવા શ્વાસ રૂંધાવો પણ કહેવાય છે, તે એક અસ્વસ્થતાભરી સંવેદના છે જેમાં વ્યક્તિને પૂરતી હવા ન મળતી હોય તેવું લાગે છે. આ એક સામાન્ય લક્ષણ છે જે હળવા પરિશ્રમથી લઈને ગંભીર તબીબી સ્થિતિઓ સુધીના ઘણા કારણોસર થઈ શકે…
સિસ્ટ શરીરમાં અલગ-અલગ કદની હોઈ શકે છે, જે માઇક્રોસ્કોપિકથી લઈને મોટા કદની પણ હોઈ શકે છે, અને મોટાભાગની સિસ્ટ સૌમ્ય (benign) એટલે કે બિન-કેન્સરયુક્ત હોય છે. સિસ્ટ કેવી રીતે બને છે? સિસ્ટ બનવા પાછળ અનેક કારણો હોઈ શકે છે. તે જન્મજાત હોઈ શકે છે અથવા પાછળથી વિકસી શકે છે. સામાન્ય કારણોમાં શામેલ છે: સિસ્ટના સામાન્ય…
પ્રવાહી કાઢવું (Fluid Aspiration), જેને સામાન્ય ભાષામાં ડ્રેનેજ (Drainage) અથવા એસ્પિરેશન (Aspiration) પણ કહેવાય છે, એ શરીરના પોલાણ, સિસ્ટ (કોથળી), સાંધા અથવા અન્ય કોઈ ભાગમાંથી વધારાનું અથવા અસામાન્ય પ્રવાહી બહાર કાઢવાની તબીબી પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયા નિદાન (Diagnosis) અને સારવાર (Treatment) બંને હેતુઓ માટે કરવામાં આવે છે. આમાં સામાન્ય રીતે સોય અને સિરીંજનો ઉપયોગ કરીને…
એલર્જીક પ્રતિક્રિયાઓ ત્યારે થાય છે જ્યારે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ (immune system) સામાન્ય રીતે હાનિકારક ન હોય તેવા પદાર્થો (જેને એલર્જન કહેવાય છે) પ્રત્યે અતિશય પ્રતિક્રિયા આપે છે. એલર્જન વાસ્તવમાં કોઈ ખતરો નથી હોતા, પરંતુ રોગપ્રતિકારક શક્તિ તેને જોખમી માનીને હુમલો કરે છે, જેના પરિણામે વિવિધ લક્ષણો જોવા મળે છે. આ પ્રતિક્રિયાઓ હળવાથી લઈને જીવલેણ પણ…
હોર્મોન રિપ્લેસમેન્ટ થેરાપી (HRT) એ એક તબીબી સારવાર છે જેમાં શરીરમાં ઓછા થઈ ગયેલા હોર્મોન્સની પૂર્તિ કરવામાં આવે છે. આ થેરાપીનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે મેનોપોઝ (રજોનિવૃત્તિ) દરમિયાન સ્ત્રીઓમાં જોવા મળતા લક્ષણોને દૂર કરવા માટે થાય છે, જ્યારે તેમના શરીરમાં એસ્ટ્રોજન અને પ્રોજેસ્ટેરોન જેવા સ્ત્રી હોર્મોન્સનું ઉત્પાદન ઘટી જાય છે. જોકે, HRT નો ઉપયોગ અન્ય હોર્મોનલ ઉણપની…
કેલ્શિયમ ચેનલ બ્લોકર્સ (Calcium Channel Blockers – CCBs): હૃદય અને રક્તવાહિનીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ દવા કેલ્શિયમ ચેનલ બ્લોકર્સ (CCBs), જેને કેલ્શિયમ એન્ટાગોનિસ્ટ્સ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે દવાઓનો એક વર્ગ છે જેનો ઉપયોગ હાઈ બ્લડ પ્રેશર (હાયપરટેન્શન), એન્જાઇના (છાતીનો દુખાવો), અમુક પ્રકારના અનિયમિત ધબકારા (એરિથમિયા), અને અન્ય હૃદય અને રક્તવાહિની સંબંધિત સમસ્યાઓની સારવાર માટે થાય…
ધબકારા અનિયમિત થવા (Arrhythmia): હૃદયના તાલનું ખોરવાવું માનવ શરીરમાં હૃદય એ મુખ્ય અવયવોમાંથી એક છે, જે નિત્ય ચાલતા રહે છે અને શરીરના દરેક ભાગમાં લોહીને પંપ કરે છે. હૃદયની ધબકારા નિયમિત હોવી જોઈએ, પણ ક્યારેક આ ધબકારા અનિયમિત પણ બની શકે છે. આ સ્થિતિને “અર્યથીમિયા” (Arrhythmia) કહે છે. ચાલો, આજે આપણે ધબકારા અનિયમિત થવાની સ્થિતિ…
ઇનગ્રોન ટોનેઇલ (Ingrown Toenail): નખનું માંસમાં ખૂંચી જવું ઇનગ્રોન ટોનેઇલ (Ingrown Toenail), જેને તબીબી ભાષામાં ઓન્કોક્રિપ્ટોસિસ (Onychocryptosis) પણ કહેવાય છે, એ એક સામાન્ય અને પીડાદાયક સ્થિતિ છે જેમાં પગના અંગૂઠાનો નખ (ખાસ કરીને મોટા અંગૂઠાનો નખ) તેની આસપાસની ચામડીમાં ખૂંચી જાય છે અથવા ઉગી જાય છે. આના કારણે તે વિસ્તારમાં સોજો, લાલાશ, દુખાવો અને ચેપ…
બ્યુનિયન્સ (Bunions) – પગના અંગુઠામાં થતી એક સામાન્ય સમસ્યા બ્યુનિયન એ પગના અંગુઠા (પૌંજરા)ના સંધિ વિસ્તારમાં થતી એવી સ્થિતિ છે જેમાં અંગુઠાની મૂળ હાડકી બહારની બાજુ ફૂલીને ગાંઠ જેવી થઈ જાય છે. આ સ્થિતિમાં અંગુઠું અંદરની બાજુ વળવા માંડે છે અને અન્ય બોટીઓની તરફ દબાવા લાગે છે. આ અવસ્થા લાંબા સમય સુધી રહે તો પગરખાં…
નેપ્રોક્સેન (Naproxen): પીડા, બળતરા અને તાવ માટે અસરકારક દવા નેપ્રોક્સેન (Naproxen) એક વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાતી દવા છે જે નોન-સ્ટીરોઈડલ એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી ડ્રગ્સ (NSAIDs) ના વર્ગ સાથે સંબંધિત છે. આ દવા મુખ્યત્વે પીડા (Pain), બળતરા (Inflammation) અને તાવ (Fever) ને ઘટાડવા માટે વપરાય છે. આઇબુપ્રોફેન (Ibuprofen) ની જેમ જ, નેપ્રોક્સેન પણ ઓવર-ધ-કાઉન્ટર (OTC) અને પ્રિસ્ક્રિપ્શન બંને સ્વરૂપમાં…
