પિલેટ્સ કસરતના 5 મુખ્ય ફાયદા.

🧘 પિલેટ્સ (Pilates) કસરત: શરીરને લવચીક અને મજબૂત બનાવવાની આધુનિક પદ્ધતિ

આજના વ્યસ્ત જીવનમાં શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્યને જાળવી રાખવું એક પડકાર છે. જ્યારે કસરતની વાત આવે છે, ત્યારે ઘણા લોકો જિમ અથવા યોગ વિશે વિચારે છે, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ‘પિલેટ્સ’ (Pilates) સમગ્ર વિશ્વમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય બની રહ્યું છે. પિલેટ્સ એ માત્ર વજન ઘટાડવા માટે નથી, પરંતુ તે શરીરના આંતરિક સ્નાયુઓને મજબૂત કરવા અને શારીરિક સંતુલન જાળવવા માટેની એક અદભૂત પદ્ધતિ છે.

આ લેખમાં આપણે પિલેટ્સ શું છે અને તેના ૫ મુખ્ય ફાયદાઓ વિશે વિગતવાર સમજીશું.

પિલેટ્સ એટલે શું?

પિલેટ્સની શરૂઆત ૨૦મી સદીની શરૂઆતમાં જોસેફ પિલેટ્સ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આ કસરતનો મુખ્ય હેતુ શરીરના ‘કોર’ (Core – પેટ અને કમરનો ભાગ) ને મજબૂત બનાવવાનો છે. તેમાં શ્વાસ લેવાની સાચી રીત, એકાગ્રતા અને નિયંત્રિત હલનચલન પર ભાર મૂકવામાં આવે છે. પિલેટ્સ મેટ (Mat) પર અથવા ખાસ મશીન (Reformer) પર કરી શકાય છે.

પિલેટ્સ કસરતના ૫ મુખ્ય ફાયદાઓ

૧. ‘કોર’ (Core) શક્તિમાં વધારો

પિલેટ્સનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તે તમારા કોર સ્નાયુઓ પર કામ કરે છે. કોર એટલે માત્ર એબ્સ (Abs) નહીં, પણ તમારી કમર, નિતંબ અને પેટના ઊંડા સ્નાયુઓ.

• ફાયદો: મજબૂત કોરને કારણે તમારી કરોડરજ્જુને પૂરતો ટેકો મળે છે, જેનાથી કમરના દુખાવાની સમસ્યા ઓછી થાય છે અને શરીરની તાકાત વધે છે.

૨. શરીરની લવચીકતા (Flexibility) માં સુધારો

ઘણી કસરતોમાં સ્નાયુઓ ટૂંકા અને મજબૂત બને છે, પરંતુ પિલેટ્સમાં સ્નાયુઓને ખેંચીને (Stretching) લાંબા અને લવચીક બનાવવામાં આવે છે.

• ફાયદો: તે સાંધાઓની હલનચલન કરવાની ક્ષમતા (Range of Motion) વધારે છે, જેનાથી સ્નાયુઓમાં ખેંચાણ કે ઈજા થવાનું જોખમ ઘટે છે.

૩. શરીરનું યોગ્ય પોશ્ચર (Better Posture)

આજના સમયમાં કલાકો સુધી કોમ્પ્યુટર કે મોબાઈલ સામે બેસી રહેવાથી લોકોના ખભા ઝૂકી જાય છે અને ગરદનમાં દુખાવો થાય છે.

• ફાયદો: પિલેટ્સ શરીરના હાડકાં અને સાંધાઓને યોગ્ય લાઇન (Alignment) માં લાવવામાં મદદ કરે છે. આનાથી તમે સીધા ઊભા રહી શકો છો અને તમારો આત્મવિશ્વાસ વધે છે.

૪. વજન ઘટાડવામાં અને સ્નાયુઓને ટોન કરવામાં મદદરૂપ

જોકે પિલેટ્સ કાર્ડિયો કસરત નથી, પણ તે સ્નાયુઓને બનાવવામાં મદદ કરે છે. સ્નાયુઓ જેટલા મજબૂત હશે, તમારું શરીર આરામ કરતી વખતે પણ તેટલી જ વધુ કેલરી બાળશે.

• ફાયદો: તે શરીરને સુડોળ અને આકર્ષક બનાવે છે (Lean Muscles), જેનાથી તમે ફિટ દેખાઓ છો.

૫. માનસિક એકાગ્રતા અને તણાવમાં ઘટાડો

પિલેટ્સમાં દરેક હલનચલન શ્વાસ સાથે જોડાયેલી હોય છે. તમારે ખૂબ જ એકાગ્રતા સાથે કસરત કરવી પડે છે, જે એક પ્રકારનું ‘ગતિશીલ ધ્યાન’ (Moving Meditation) છે.

• ફાયદો: તે મગજને શાંત કરે છે, તણાવ ઘટાડે છે અને ઊંઘની ગુણવત્તામાં સુધારો કરે છે.

કોણ પિલેટ્સ કરી શકે?

પિલેટ્સની સૌથી સારી વાત એ છે કે તે દરેક માટે છે:

• એથ્લેટ્સ: પ્રદર્શન સુધારવા માટે.
• વૃદ્ધો: સાંધાની મજબૂતી અને સંતુલન માટે.
• ગર્ભવતી મહિલાઓ: (નિષ્ણાતની સલાહ મુજબ) પ્રસૂતિ પછી શરીરને ફરીથી ફિટ બનાવવા માટે.
• ઇજાગ્રસ્ત લોકો: રિહેબિલિટેશન (પુનઃપ્રાપ્તિ) માટે તે શ્રેષ્ઠ છે.

નિષ્કર્ષ

પિલેટ્સ એ માત્ર કસરત નથી, પણ એક જીવનશૈલી છે જે તમારા શરીર અને મનને જોડે છે. જો તમે જીમની ભારે કસરતોથી કંટાળ્યા હોવ અથવા કંઈક નવું અને અસરકારક કરવા માંગતા હોવ, તો પિલેટ્સ તમારા માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. અઠવાડિયામાં માત્ર ૨ થી ૩ દિવસ પિલેટ્સ કરવાથી તમે તમારા શરીરમાં અકલ્પનીય ફેરફાર અનુભવશો