ઓપ્ટિકલ કોહરન્સ ટોમોગ્રાફી (OCT) એ આંખની એક અત્યંત અદ્યતન અને બિન-આક્રમક (non-invasive) ઇમેજિંગ ટેકનિક છે જે આંખના પડદા (રેટિના) અને ઓપ્ટિક ચેતાની વિગતવાર છબીઓ પ્રદાન કરે છે. આ ટેક્નોલોજી અવાજના તરંગોને બદલે પ્રકાશના તરંગોનો ઉપયોગ કરીને આંખની અંદરના પેશીઓનો ક્રોસ-સેક્શનલ (cross-sectional) વ્યૂ બનાવે છે, જે સોનોગ્રાફી જેવો જ છે. આ કારણે ડૉક્ટરને આંખના સૂક્ષ્મ સ્તરોને…
હર્પીસ એન્સેફાલાઇટિસ એક ગંભીર અને દુર્લભ ચેપી રોગ છે જેમાં મગજમાં સોજો (બળતરા) આવે છે. આ રોગ મુખ્યત્વે હર્પીસ સિમ્પલેક્સ વાયરસ (Herpes Simplex Virus – HSV), ખાસ કરીને HSV-1 દ્વારા થાય છે. જોકે આ વાયરસ મોટાભાગના લોકોમાં સુષુપ્ત અવસ્થામાં હોય છે અને સામાન્ય રીતે માત્ર કોલ્ડ સોર્સનું કારણ બને છે, પરંતુ દુર્લભ કિસ્સાઓમાં તે મગજ…
ઇન્ફ્લુએન્ઝા C, જે ઇન્ફ્લુએન્ઝા વાયરસના એક પ્રકારથી થતો રોગ છે, તે અન્ય બે પ્રકારો ઇન્ફ્લુએન્ઝા A અને ઇન્ફ્લુએન્ઝા B ની સરખામણીમાં ઓછો જાણીતો છે. તે સામાન્ય રીતે હળવા શ્વસન રોગનું કારણ બને છે, જેના લક્ષણો સામાન્ય શરદી જેવા જ હોય છે. જોકે, તે કોઈપણ ઉંમરના વ્યક્તિને ચેપ લગાડી શકે છે, પરંતુ તે મુખ્યત્વે બાળકોમાં વધુ…
લિમ્ફાડેનોપેથી, જેને સામાન્ય રીતે લિમ્ફ નોડ્સનો સોજો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે એક તબીબી સ્થિતિ છે જેમાં લસિકા ગાંઠો કદમાં વધે છે, જે સામાન્ય રીતે 1 સેન્ટિમીટરથી વધુ થાય છે. લસિકા ગાંઠો, જે લસિકા તંત્ર નો એક ભાગ છે, તે શરીરના વિવિધ ભાગોમાં જોવા મળે છે, જેમ કે ગરદન, બગલ, અને જાંઘના સાંધા (groin). લસિકા…
લસિકા પ્રણાલી એ માનવ શરીરની એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પ્રણાલી છે, જે રક્તવાહિની તંત્ર સાથે મળીને કાર્ય કરે છે. તેનું મુખ્ય કાર્ય રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત બનાવવાનું, શરીરમાંથી વધારાના પ્રવાહીને બહાર કાઢવાનું અને ચેપ સામે લડવાનું છે. જો લસિકા પ્રણાલી યોગ્ય રીતે કામ ન કરે તો તે વિવિધ રોગો અને સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે. આ…
એપસમ સોલ્ટ, જેને રાસાયણિક રીતે મેગ્નેશિયમ સલ્ફેટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે એક કુદરતી ખનિજ સંયોજન છે જે મેગ્નેશિયમ, સલ્ફર અને ઓક્સિજનથી બનેલું છે. મીઠા જેવું દેખાતું હોવા છતાં, તે સામાન્ય મીઠા (સોડિયમ ક્લોરાઇડ) કરતાં રાસાયણિક રીતે તદ્દન અલગ છે અને તેનો સ્વાદ પણ કડવો હોય છે. તેનું નામ ઇંગ્લેન્ડના સરે (Surrey) માં આવેલા એપસમ…
સિફિલિસ એક ગંભીર જાતીય સંક્રમિત રોગ (STD) છે જે ટ્રેપોનેમા પેલિડમ (Treponema pallidum) નામના બેક્ટેરિયાથી ફેલાય છે. જો સમયસર સારવાર ન કરવામાં આવે તો તે હૃદય, મગજ અને અન્ય અંગોને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. આ રોગ મુખ્યત્વે જાતીય સંપર્ક દ્વારા ફેલાય છે અને તેના ચાર તબક્કાઓ હોય છે: પ્રાથમિક, ગૌણ, સુષુપ્ત અને તૃતીય. સદભાગ્યે,…
ફેટલ આલ્કોહોલ સિન્ડ્રોમ (FAS) એ ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન દારૂના સેવનથી બાળક પર થતી ગંભીર અને કાયમી અસરોનો સમૂહ છે. FASD એ દારૂના સંપર્કમાં આવવાથી થતી વિવિધ સમસ્યાઓનો સમાવેશ કરે છે, જેમાં શારીરિક, માનસિક, વર્તણૂકલક્ષી અને શીખવાની અક્ષમતા શામેલ છે. FAS ના કારણો FAS નું એકમાત્ર કારણ ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન માતા દ્વારા આલ્કોહોલનું સેવન છે. જ્યારે સગર્ભા સ્ત્રી…
એડવર્ડ્સ સિન્ડ્રોમ જેને ટ્રિસોમિ 18 તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, એ એક જન્ય વિકાર છે જેમાં બાળકના શરીરમાં 18મા ક્રોમોઝોમની એક વધારાની નકલ હોય છે. આ સ્થિતિ જન્મ પહેલાંથી જ વિકસે છે અને તેના કારણે બાળકમાં શારીરિક તથા માનસિક વિકાસમાં ગંભીર અસમર્થતા જોવા મળે છે. આ સિન્ડ્રોમ ત્યારે થાય છે જ્યારે બાળકના શરીરમાં 18મી રંગસૂત્ર…
માનવ શરીરનું પાચનતંત્ર ખૂબ જ સંવેદનશીલ છે. ખોરાકના પચન દરમ્યાન આપણા શરીરમાં વિવિધ રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ થાય છે, જેના કારણે ક્યારેક પેટમાં ગેસ બનવા લાગે છે. ગેસ બનવું એક સામાન્ય પ્રક્રિયા છે, પરંતુ જ્યારે તેનો અતિરેક થાય, ત્યારે અસ્વસ્થતા, પેટમાં દુખાવો, ડકાર, પેટ ફૂલવું અને ક્યારેક છાતીમાં દબાણ જેવો અનુભવ થાય છે. આ લેખમાં આપણે ગેસ…
