પેઢા ચડી જવા
|

પેઢા ચડી જવા

પેઢા ચડી જવા: કારણો, લક્ષણો અને ઉપચાર

મોઢાના સ્વાસ્થ્યની અવગણના કરવાથી પેઢા ચડી જવા જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. આ એક સામાન્ય સમસ્યા છે, પરંતુ જો તેને ગંભીરતાથી ન લેવામાં આવે તો તે દાંતને કાયમી નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ચાલો આ સમસ્યાને વિગતવાર સમજીએ.

પેઢા ચડી જવાના મુખ્ય કારણો

પેઢા ચડી જવા પાછળ અનેક કારણો જવાબદાર હોઈ શકે છે. આ સમસ્યાનું મુખ્ય કારણ મોઢાની નબળી સ્વચ્છતા છે.

  • પ્લાક (Plaque) અને ટર્ટાર (Tartar): જ્યારે દાંત અને પેઢાની વચ્ચે ખોરાકના કણો જમા થાય છે, ત્યારે તેના પર બેક્ટેરિયા જામી જાય છે, જે એક ચીકણું પડ બનાવે છે જેને પ્લાક કહેવાય છે. જો આ પ્લાકને સમયસર દૂર ન કરવામાં આવે, તો તે સખત બનીને ટર્ટારમાં ફેરવાઈ જાય છે. આ ટર્ટાર પેઢામાં સોજો, ચેપ અને રક્તસ્રાવનું કારણ બને છે.
  • હોર્મોનલ ફેરફારો: ગર્ભાવસ્થા, માસિક ધર્મ, અને તરુણાવસ્થા દરમિયાન હોર્મોન્સમાં થતા ફેરફારોને કારણે પણ પેઢા સંવેદનશીલ બની શકે છે અને તેમાં સોજો આવી શકે છે.
  • ધૂમ્રપાન: ધૂમ્રપાન કરનાર વ્યક્તિઓમાં પેઢાની બીમારીનું જોખમ વધુ હોય છે કારણ કે તે પેઢામાં લોહીનું પરિભ્રમણ ઘટાડે છે અને શરીરની ચેપ સામે લડવાની ક્ષમતાને નબળી પાડે છે.
  • ડાયાબિટીસ: ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી હોવાથી તેમને પેઢાના રોગો થવાની શક્યતા વધુ રહે છે.
  • પોષક તત્વોની ઉણપ: વિટામિન-C અને કેલ્શિયમ જેવા પોષક તત્વોની ઉણપ પેઢાના સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક છે.
  • અમુક દવાઓ: બ્લડ પ્રેશર અને એપિલેપ્સી જેવી અમુક દવાઓની આડઅસર તરીકે પણ પેઢામાં સોજો આવી શકે છે.

પેઢા ચડી જવાના લક્ષણો

  • પેઢામાં સોજો અને લાલાશ: પેઢા સામાન્ય કરતાં વધુ ફૂલેલા અને લાલ દેખાય છે.
  • બ્રશ કરતી વખતે લોહી નીકળવું: દાંત સાફ કરતી વખતે કે ફ્લોસિંગ કરતી વખતે પેઢામાંથી લોહી નીકળવું એ એક મુખ્ય ચેતવણીનો સંકેત છે.
  • મોઢામાંથી દુર્ગંધ: સતત મોઢામાંથી દુર્ગંધ આવવી એ પણ પેઢાની સમસ્યાનો સંકેત હોઈ શકે છે.
  • દાંત ઢીલા થવા: ગંભીર કિસ્સાઓમાં, પેઢા નબળા પડી જવાથી દાંત ઢીલા થઈ શકે છે.
  • પેઢા નીચે ઉતરી જવા: પેઢા ધીમે-ધીમે દાંતના મૂળિયાથી દૂર ખસવા લાગે છે, જેને ‘ગમ રિસેશન’ કહેવાય છે.

પેઢા ચડી જવાના ઉપચાર અને નિવારણ

પેઢાની સમસ્યાઓથી બચવા અને તેનો ઉપચાર કરવા માટે નીચેના ઉપાયો અપનાવી શકાય છે:

  1. યોગ્ય મોઢાની સ્વચ્છતા: દિવસમાં બે વાર (સવારે અને રાત્રે) યોગ્ય રીતે બ્રશ કરવું. બ્રશ કરતી વખતે નરમ બ્રિસ્ટલવાળા બ્રશનો ઉપયોગ કરવો. દાંતની સાથે-સાથે પેઢાને પણ હળવા હાથે સાફ કરવા.
  2. નિયમિત ફ્લોસિંગ: રોજ એકવાર ફ્લોસિંગ કરવું, જેથી દાંતની વચ્ચે જમા થયેલા ખોરાકના કણો દૂર થાય.
  3. માઉથવોશનો ઉપયોગ: એન્ટિ-બેક્ટેરિયલ માઉથવોશનો ઉપયોગ કરવાથી મોઢામાં રહેલા બેક્ટેરિયા દૂર થાય છે.
  4. નિયમિત દાંતની તપાસ: દર છ મહિને દાંતના ડૉક્ટર પાસે તપાસ કરાવવી અને સ્કેલિંગ કરાવવું. સ્કેલિંગથી દાંત પર જામી ગયેલો પ્લાક અને ટર્ટાર દૂર થાય છે.
  5. પૌષ્ટિક આહાર: વિટામિન-C (લીંબુ, સંતરા, આમળા) અને કેલ્શિયમથી ભરપૂર આહાર લેવો, જે પેઢાને મજબૂત રાખવામાં મદદ કરે છે.
  6. ધૂમ્રપાન છોડવું: ધૂમ્રપાન છોડી દેવાથી પેઢાના સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો થશે.
  7. મીઠાના પાણીના કોગળા.

જો ઉપરોક્ત ઉપાયોથી રાહત ન મળે તો તાત્કાલિક દાંતના ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો. યાદ રાખો, પેઢાની સમસ્યાની સમયસર સારવાર ન કરવામાં આવે તો તે ગંભીર બની શકે છે અને દાંત ગુમાવવાનું કારણ પણ બની શકે છે. તેથી, મોઢાની સ્વચ્છતા જાળવી રાખવી ખૂબ જ જરૂરી છે.

Similar Posts

  • | |

    ઘૂંટણ નો સોજો

    ઘૂંટણનો સોજો એક સામાન્ય સમસ્યા છે જે કોઈ પણ ઉંમરે થઈ શકે છે. આ સ્થિતિમાં ઘૂંટણની આસપાસ પ્રવાહી જમા થાય છે, જેના કારણે દુખાવો, અગવડતા અને હલનચલનમાં મુશ્કેલી થઈ શકે છે. આ લેખમાં આપણે ઘૂંટણના સોજાના કારણો, લક્ષણો, નિદાન અને સારવાર વિશે વિગતવાર ચર્ચા કરીશું. ઘૂંટણના સોજાના કારણો ઘૂંટણના સોજાના અનેક કારણો હોઈ શકે છે….

  • |

    હિપેટાઇટિસ E વાયરસ (HEV)

    આ વાયરસ મુખ્યત્વે દૂષિત પાણી અથવા ખોરાક દ્વારા ફેલાય છે, અને તે વિકાસશીલ દેશોમાં પાણીજન્ય રોગોનો એક સામાન્ય કારણ છે. હિપેટાઇટિસ E વાયરસ શું છે? HEV એ એક નાનો, સિંગલ-સ્ટ્રેન્ડેડ RNA વાયરસ છે જે હેપેવાયરસ (Hepeviridae) પરિવારનો સભ્ય છે. આ વાયરસના ઓછામાં ઓછા 8 જીનોટાઈપ્સ (પ્રકારો) ઓળખવામાં આવ્યા છે, જેમાંથી જીનોટાઈપ્સ 1 અને 2 માનવીઓમાં…

  • |

    નોન-આલ્કોહોલિક ફેટી લિવર ડિસીઝ (Non-alcoholic Fatty Liver Disease – NAFLD)

    લિવર એ શરીરના સૌથી અગત્યના અંગો પૈકી એક છે, જે પાચન, ચયાપચય અને શરીરમાંથી ઝેરી તત્વોને દૂર કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. જ્યારે લિવરમાં ચરબીનું અસામાન્ય પ્રમાણ જમા થાય છે, ત્યારે તેને “ફેટી લિવર” કહેવાય છે. જો આ ચરબીનું જમાવટ દારૂના સેવન સિવાયના કારણોસર થાય, તો તેને નોન-આલ્કોહોલિક ફેટી લિવર ડિસીઝ (NAFLD) તરીકે ઓળખવામાં આવે…

  • |

    અવળો ગેસ

    અવળો ગેસ (Burping / Belching): કારણો, લક્ષણો અને રાહત મેળવવાના ઉપાયો અવળો ગેસ, જેને સામાન્ય ભાષામાં ઓડકાર આવવા અથવા તબીબી ભાષામાં બર્પિંગ (Burping) કે બેલ્ચિંગ (Belching) કહેવાય છે, તે પાચનતંત્ર દ્વારા વધારાની હવાને મોં વાટે બહાર કાઢવાની પ્રક્રિયા છે. આ એક સામાન્ય શારીરિક ક્રિયા છે જે ખોરાક કે પીણાં ગળતી વખતે પેટમાં જતી હવાને મુક્ત…

  • |

    મંકીપોક્સ

    મંકીપોક્સ શું છે? મંકીપોક્સ એ એક દુર્લભ રોગ છે જે મનુષ્યમાં મંકીપોક્સ વાયરસના ચેપથી થાય છે. મંકીપોક્સ એ ઝૂનોટિક રોગ છે, જેનો અર્થ છે કે તે પ્રાણીઓમાંથી મનુષ્યમાં ફેલાય છે. મંકીપોક્સના લક્ષણોમાં તાવ, માથાનો દુખાવો, સ્નાયુઓમાં દુખાવો, શરદી અને થાકનો સમાવેશ થાય છે. બે-ત્રણ દિવસ પછી, શરીર પર ફોલ્લીઓ થવા લાગે છે જે થોડા દિવસો…

  • | |

    વેરિસેલા-ઝોસ્ટર (ચિકનપોક્સ/શીંગલ્સ)

    વેરિસેલા-ઝોસ્ટર વાયરસ એક અત્યંત સામાન્ય વાયરસ છે જે બે અલગ-અલગ રોગોનું કારણ બને છે: ચિકનપોક્સ (અછબડા) અને શીંગલ્સ (દાદર). મોટાભાગના લોકોને તેમના જીવનમાં એક વખત ચિકનપોક્સ થાય છે, સામાન્ય રીતે બાળપણમાં. એકવાર વ્યક્તિ ચિકનપોક્સમાંથી સાજા થઈ જાય, પછી પણ આ વાયરસ શરીરમાં સુષુપ્ત (નિષ્ક્રિય) અવસ્થામાં રહે છે. પાછળથી, જ્યારે વ્યક્તિની રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે છે,…

Leave a Reply