વર્ક ફ્રોમ હોમ (WFH) માટે આદર્શ ખુરશી અને ટેબલનું સેટઅપ.

🏠 વર્ક ફ્રોમ હોમ (WFH) માટે આદર્શ ખુરશી અને ટેબલનું સેટઅપ: સ્વાસ્થ્ય અને ઉત્પાદકતાની ચાવી

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ‘વર્ક ફ્રોમ હોમ’ (WFH) એ આપણા વ્યાવસાયિક જીવનનો એક અભિન્ન હિસ્સો બની ગયો છે. શરૂઆતમાં બેડ કે સોફા પર બેસીને કામ કરવું આરામદાયક લાગી શકે છે, પરંતુ લાંબા ગાળે આ આદત કમરનો દુખાવો, ગરદનની જકડન અને સર્વાઇકલ જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ નોંતરે છે.

તમારી કાર્યક્ષમતા વધારવા અને શરીરને સ્વસ્થ રાખવા માટે રસોડાના ટેબલ કે સોફાને બદલે એક એર્ગોનોમિક (Ergonomic) વર્કસ્ટેશન હોવું અત્યંત અનિવાર્ય છે. આ લેખમાં આપણે આદર્શ ખુરશી અને ટેબલની પસંદગી તેમજ તેના સેટઅપ વિશે વિગતવાર જાણીશું.

૧. એર્ગોનોમિક ખુરશીની પસંદગી કેવી રીતે કરવી?

ખુરશી એ તમારા વર્કસ્ટેશનનો સૌથી મહત્વનો ભાગ છે. એક સારી એર્ગોનોમિક ખુરશી તમારા શરીરના કુદરતી વળાંકને ટેકો આપે છે.

• લમ્બર સપોર્ટ (Lumbar Support): તમારી ખુરશીમાં કમરના નીચેના ભાગ માટે ખાસ વળાંક (સપોર્ટ) હોવો જોઈએ. આનાથી કરોડરજ્જુ પરનું દબાણ ઘટે છે.
• એડજસ્ટેબલ ઊંચાઈ: ખુરશીની ઊંચાઈ એવી હોવી જોઈએ કે જ્યારે તમે બેસો ત્યારે તમારા પગ જમીન પર સપાટ રહે અને ઘૂંટણ ૯૦ અંશના ખૂણે હોય.
• આર્મરેસ્ટ (Armrest): ખુરશીના હાથા એડજસ્ટેબલ હોવા જોઈએ જેથી ખભા પર ભાર ન આવે અને કોણી ટેબલની સમાંતર રહે.
• મટીરિયલ: ખુરશીનું મટીરિયલ ‘બ્રીધેબલ મેશ’ (જાળીવાળું) હોવું જોઈએ જેથી લાંબો સમય બેસવા છતાં ગરમી ન લાગે.

૨. આદર્શ ટેબલ (Desk) કેવું હોવું જોઈએ?

ટેબલની પસંદગી તમારા કામના પ્રકાર અને સાધનો પર નિર્ભર કરે છે.

• ઊંચાઈ: સામાન્ય રીતે ટેબલની ઊંચાઈ ૨૮ થી ૩૦ ઇંચ હોવી જોઈએ. જ્યારે તમે ટાઈપિંગ કરો ત્યારે તમારા હાથ જમીન સાથે સમાંતર હોવા જોઈએ.
• પૂરતી જગ્યા: ટેબલ પર લેપટોપ/મોનિટર ઉપરાંત કીબોર્ડ, માઉસ અને જરૂરી કાગળો રાખવાની પૂરતી જગ્યા હોવી જોઈએ.
• લેગ સ્પેસ (Leg Room): ટેબલની નીચે પગ ફેલાવવા માટે પૂરતી જગ્યા હોવી જોઈએ. ત્યાં ડબ્બા કે અન્ય સામાન ન રાખો જેથી પગની હિલચાલ અવરોધાય નહીં.

૩. મોનિટર અને કીબોર્ડનું સેટઅપ (Placement)

માત્ર સારી ખુરશી-ટેબલ પૂરતા નથી, સાધનોની ગોઠવણી પણ સાચી હોવી જોઈએ:

• આંખનું લેવલ: મોનિટરની ઉપરની ધાર તમારી આંખોની સીધી રેખામાં હોવી જોઈએ. જો તમે લેપટોપ વાપરતા હોવ, તો ‘લેપટોપ સ્ટેન્ડ’ નો ઉપયોગ કરો જેથી તમારે ગરદન નમાવવી ન પડે.
• અંતર: સ્ક્રીન તમારી આંખોથી લગભગ ૨૦ થી ૩૦ ઇંચ (એક હાથના અંતરે) દૂર હોવી જોઈએ.
• કીબોર્ડ અને માઉસ: આ બંને વસ્તુઓ એવી રીતે ગોઠવો કે તમારે હાથ લાંબા ન કરવા પડે. કાંડા એકદમ સીધા રહેવા જોઈએ.

૪. ૨૦-૨૦-૨૦ નિયમ અને હિલચાલ

તમારું સેટઅપ ગમે તેટલું મોંઘું હોય, પણ એક જ સ્થિતિમાં કલાકો સુધી બેસી રહેવું હાનિકારક છે.

૧. આંખો માટે: દર ૨૦ મિનિટે ૨૦ ફૂટ દૂર રહેલી વસ્તુને ૨૦ સેકન્ડ માટે જુઓ. ૨. શરીર માટે: દર ૧ કલાકે ખુરશી પરથી ઉભા થઈને ૨ મિનિટ વોક કરો અથવા સ્ટ્રેચિંગ કરો. ૩. હાઈડ્રેશન: ટેબલ પર પાણીની બોટલ રાખો જેથી કામની વચ્ચે શરીર હાઇડ્રેટેડ રહે.

૫. લાઇટિંગ અને વાતાવરણ

• કુદરતી પ્રકાશ: જો શક્ય હોય તો ટેબલ બારીની પાસે રાખો. કુદરતી પ્રકાશથી કામમાં એકાગ્રતા વધે છે અને વિટામિન D પણ મળે છે.
• લેમ્પ: જો રાત્રે કામ કરવાનું હોય, તો ટેબલ લેમ્પનો ઉપયોગ કરો જેથી આંખો પર સ્ક્રીનનો સીધો પ્રકાશ ન પડે.

૬. ઓછા બજેટમાં એર્ગોનોમિક સેટઅપ કેવી રીતે બનાવવું?

જો તમે અત્યારે નવી ખુરશી કે ટેબલ ખરીદી શકતા નથી, તો આ જુગાડ અજમાવો:

• કમર માટે: સાદી ખુરશીમાં કમરના ભાગે નાનું નરમ ઓશીકું અથવા ટુવાલનો રોલ મૂકો.
• ઊંચાઈ માટે: જો ટેબલ નીચું હોય, તો લેપટોપની નીચે જાડા પુસ્તકો મૂકીને તેને આંખના લેવલ પર લાવો.
• પગ માટે: જો તમારા પગ જમીન સુધી ન પહોંચતા હોય, તો નીચે નાનો પાટલો અથવા પુસ્તકોનો થપ્પો રાખો.

નિષ્કર્ષ

વર્ક ફ્રોમ હોમ સેટઅપ એ ખર્ચ નથી, પણ તમારા સ્વાસ્થ્યમાં કરેલું રોકાણ છે. જો તમારી બેસવાની પદ્ધતિ સાચી હશે, તો તમે માનસિક રીતે વધુ સક્રિય રહી શકશો અને કામના અંતે થતા થાક કે દુખાવાથી બચી શકશો. આજે જ તમારા હોમ ઓફિસ સેટઅપમાં જરૂરી ફેરફાર કરો અને તમારી કાર્યક્ષમતાને નવા સ્તરે લઈ જાઓ.