🫁 લાંબી બીમારી પછી ફેફસાંની ક્ષમતા (Lung Capacity) વધારવા માટેની અસરકારક કસરતો લાંબી બીમારી (જેમ કે ન્યુમોનિયા, કોવિડ-19, ટીબી અથવા લાંબા ગાળા સુધી હોસ્પિટલમાં એડમિટ રહેવું) પછી શરીરના સ્નાયુઓ સાથે ફેફસાં પણ નબળા પડી જાય છે. ફેફસાંની ક્ષમતા ઘટવાને કારણે દર્દીને સામાન્ય હિલચાલમાં પણ હાંફ ચઢવો, સતત થાક લાગવો અને લોહીમાં ઓક્સિજનનું સ્તર ઓછું રહેવું…
🌬️ સ્પાયરોમીટર (૩ બોલ વાળું મશીન) વાપરવાની સાચી રીત: ફેફસાંની મજબૂતી માટેનું વિજ્ઞાન ઘણીવાર હોસ્પિટલમાંથી રજા મળતી વખતે અથવા કોઈ સર્જરી (ખાસ કરીને છાતી કે પેટની) પછી ડૉક્ટર તમને ત્રણ રંગીન બોલવાળું એક પ્લાસ્ટિકનું મશીન આપે છે. આ સાધનને ઇન્સેન્ટિવ સ્પાયરોમીટર (Incentive Spirometer) કહેવામાં આવે છે. મોટાભાગના લોકો આ મશીનનો ઉપયોગ ફૂંક મારવા માટે કરે…
🧘 પ્રાણાયામ અને ફેફસાંનું આરોગ્ય: શ્વાસ લેવાની કળા દ્વારા શ્વસનતંત્રને મજબૂત બનાવવાની રીત આધુનિક યુગમાં પ્રદૂષણ, બેઠાડુ જીવનશૈલી અને તાજેતરના વૈશ્વિક સ્વાસ્થ્ય સંકટોએ આપણને સમજાવ્યું છે કે આપણા ફેફસાંનું સ્વાસ્થ્ય કેટલું અમૂલ્ય છે. ભારતીય પ્રાચીન સંસ્કૃતિએ આપણને ‘પ્રાણાયામ’ ભેટ આપ્યા છે, જે માત્ર ધાર્મિક ક્રિયા નથી પરંતુ શ્વાસ લેવાનું એક સંપૂર્ણ વિજ્ઞાન છે. ‘પ્રાણ’ એટલે…
🫁 ફેફસાંની ક્ષમતા વધારવા માટે સ્પાયરોમીટર (Spirometer) નો ઉપયોગ: શ્વસનતંત્રને મજબૂત બનાવવાની વૈજ્ઞાનિક રીત કોરોનાકાળ પછી લોકોમાં ફેફસાંના સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે જાગૃતિ વધી છે. ફેફસાંની કાર્યક્ષમતા માપવા અને તેને સુધારવા માટે ડૉક્ટરો અને ફિઝિયોથેરાપિસ્ટ ઘણીવાર એક નાના પ્લાસ્ટિકના મશીનનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપે છે, જેમાં ત્રણ રંગીન બોલ હોય છે. આ સાધનને ઇન્સેન્ટિવ સ્પાયરોમીટર (Incentive Spirometer)…
કોરોનાકાળમાં આપણે જોયું કે આ વાયરસ મુખ્યત્વે આપણા શ્વસનતંત્ર પર હુમલો કરે છે. ઘણા દર્દીઓ કોવિડ-૧૯ માંથી સાજા તો થઈ જાય છે, પરંતુ ત્યારબાદ પણ તેમને શ્વાસ ચઢવો, જલ્દી થાકી જવું અથવા છાતીમાં ભારેપણું લાગવું જેવી સમસ્યાઓ સતાવે છે. આને ‘લોન્ગ કોવિડ’ (Long Covid) લક્ષણો કહેવામાં આવે છે. કોવિડ પછી ફેફસાંના સ્નાયુઓ નબળા પડી જાય…
ફેફસાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટ (Lung Transplant): એક નવું જીવન આપતી સર્જરી – સંપૂર્ણ માહિતી પ્રસ્તાવના શ્વાસ એ જીવનનો આધાર છે. પરંતુ જ્યારે કોઈ વ્યક્તિના ફેફસાં એટલા ગંભીર રીતે ક્ષતિગ્રસ્ત થઈ જાય કે દવાઓ, ઇન્હેલર કે ઓક્સિજન સપોર્ટ પણ કામ ન કરે, ત્યારે જીવન જોખમમાં મુકાય છે. આવી અંતિમ તબક્કાની ફેફસાંની બીમારીઓ (End-stage lung disease) માટે ‘ફેફસાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટ’…
પલ્મોનરી હાઇપરટેન્શન (Pulmonary Hypertension): ફેફસાંના ઊંચા બ્લડ પ્રેશરને સમજવું સામાન્ય રીતે આપણે જ્યારે ‘બ્લડ પ્રેશર’ (BP) વિશે વાત કરીએ છીએ, ત્યારે તે આખા શરીરની નસોમાં વહેતા લોહીના દબાણને સૂચવે છે. પરંતુ પલ્મોનરી હાઇપરટેન્શન (PH) એ એક વિશિષ્ટ અને ગંભીર સ્થિતિ છે, જેમાં ખાસ કરીને ફેફસાં (Lungs) અને હૃદયના જમણા ભાગ વચ્ચેની રક્તવાહિનીઓમાં દબાણ વધી જાય…
ઇન્ફ્લુએન્ઝા, જેને આપણે સામાન્ય રીતે ફ્લૂ (Flu) તરીકે ઓળખીએ છીએ, તે એક શ્વસનતંત્રને અસર કરતો ચેપી રોગ છે જે ઇન્ફ્લુએન્ઝા વાયરસ દ્વારા ફેલાય છે. આ રોગ સામાન્ય શરદી કરતાં વધુ ગંભીર હોય છે અને તે ગળા, નાક, ફેફસાં અને શ્વાસનળીને અસર કરે છે. ફ્લૂના વાયરસ ઝડપથી ફેલાય છે, ખાસ કરીને ઠંડા મહિનાઓમાં અને ઋતુ પરિવર્તન…
કોવિડ-19, જેને કોરોના વાયરસ રોગ 2019 તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે એક અત્યંત ચેપી રોગ છે જે SARS-CoV-2 નામના વાયરસથી ફેલાય છે. આ વાયરસે 2019ના અંતમાં ચીનના વુહાન શહેરમાં પ્રથમ વખત દેખા દીધી અને ત્યારબાદ સમગ્ર વિશ્વમાં ઝડપથી ફેલાઈને વૈશ્વિક મહામારીનું સ્વરૂપ ધારણ કર્યું. આ રોગચાળાએ માત્ર લોકોના સ્વાસ્થ્ય પર જ નહીં, પરંતુ અર્થતંત્ર, સામાજિક…
પલ્મોનરી એમ્બોલિઝમ (Pulmonary Embolism) પલ્મોનરી એમ્બોલિઝમ (PE) એ એક ગંભીર અને સંભવિતપણે જીવલેણ તબીબી સ્થિતિ છે જેમાં ફેફસાંમાં લોહીનો ગંઠાઈ જાય છે (બ્લડ ક્લોટ). આ ગંઠાઈ ફેફસાંમાં લોહી પહોંચાડતી ધમની (પલ્મોનરી આર્ટરી) માં અવરોધ ઉભો કરે છે, જેના કારણે ફેફસાંનો એક ભાગ કામ કરવાનું બંધ કરી દે છે અને શરીરને પૂરતો ઓક્સિજન મળતો નથી. પલ્મોનરી…
