સોજો એ શરીરના કોઈપણ ભાગમાં પ્રવાહી જમા થવાને કારણે થતી સામાન્ય પ્રતિક્રિયા છે, જેના કારણે તે ભાગ ફૂલી જાય છે. ઈજા, ચેપ, એલર્જી, અથવા અમુક તબીબી પરિસ્થિતિઓના કારણે સોજો આવી શકે છે. સોજો પીડાદાયક અને અસ્વસ્થતાજનક હોઈ શકે છે. જોકે, ઘણા કિસ્સાઓમાં, ઘરેલું ઉપચાર અને કેટલીક સરળ પદ્ધતિઓ દ્વારા સોજો ઘટાડી શકાય છે. સોજો આવવાના…
ઉલટી વિરોધી દવાઓ (Anti-emetic Medications) એવી દવાઓ છે જે ઊલટી અને માથાકૂટની સમસ્યાને ઘટાડવા અથવા રોકવા માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે. આ દવાઓ વિવિધ કારણોસર થતી ઊલટી જેવી કે મોશન સિકનેસ, ગર્ભાવસ્થા, ચેપ, દવાઓના આડઅસરો અથવા કેમોથેરાપી દરમિયાન દર્દીને આરામ આપવા માટે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ઉલટી અને ઉબકા એ બે અપ્રિય લક્ષણો છે જે વિવિધ…
પગની ઘૂંટી (ankle) એ શરીરનો એક મહત્વપૂર્ણ સાંધો છે જે ત્રણ હાડકાં – ટિબિયા (shin bone), ફિબ્યુલા (smaller lower leg bone), અને ટેલસ (a bone in the ankle joint) – ના જોડાણથી બનેલો છે. આ હાડકાં અસ્થિબંધન (ligaments) દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય છે જે સાંધાને સ્થિરતા આપે છે. પગની ઘૂંટીમાં ફ્રેક્ચર એટલે આમાંથી કોઈપણ…
હોર્મોન થેરાપી (Hormone Therapy – HT) એ એક તબીબી સારવાર છે જેમાં શરીરના હોર્મોન સ્તરને સંતુલિત કરવા અથવા ચોક્કસ હોર્મોન્સની અસરોને ઘટાડવા/વધારવા માટે હોર્મોન્સ અથવા હોર્મોન જેવી દવાઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. હોર્મોન્સ એ શરીરના રાસાયણિક સંદેશવાહક છે જે વૃદ્ધિ, મેટાબોલિઝમ, પ્રજનન અને મૂડ સહિત શરીરના ઘણા કાર્યોને નિયંત્રિત કરે છે. જ્યારે શરીરમાં હોર્મોનલ અસંતુલન…
પ્લાઝ્માફેરિસિસ, જેને પ્લાઝ્મા એક્સચેન્જ (Plasma Exchange) પણ કહેવાય છે, એક તબીબી પ્રક્રિયા છે જેમાં દર્દીના શરીરમાંથી રક્ત બહાર કાઢીને તેમાંથી પ્લાઝ્મા (રક્તનો પ્રવાહી ભાગ) ને અલગ કરવામાં આવે છે અને તેને નવા પ્લાઝ્મા કે અન્ય રિપ્લેસમેન્ટ પ્રવાહીથી બદલીને ફરીથી શરીરમાં દાખલ કરવામાં આવે છે. પ્લાઝ્માફેરિસિસ એક પ્રકારની એફેરેસિસ (apheresis) પ્રક્રિયા છે, જેમાં રક્તના અમુક ભાગને…
પેલિએટિવ કેર એ તબીબી સંભાળની એક ખાસ પદ્ધતિ છે, જે ગંભીર અને દીર્ધકાલીન રોગોથી પીડાતા દર્દીઓને શારીરિક, માનસિક, સામાજિક અને આધ્યાત્મિક સહારો પૂરો પાડે છે. તેનો મુખ્ય હેતુ રોગનો પૂર્ણ ઉપચાર કરવાનો નથી, પરંતુ દર્દીના દુઃખ, પીડા અને તકલીફો ઘટાડીને તેને ગુણવત્તાપૂર્ણ અને ગૌરવપૂર્ણ જીવન જીવવામાં મદદરૂપ થવાનો છે. આ સેવા ખાસ કરીને કેન્સર, હૃદયરોગ,…
ટોક્સોપ્લાઝ્મોસિસ એ પરોપજીવી ચેપ છે જે ટોક્સોપ્લાઝ્મા ગોન્ડી (Toxoplasma gondii) નામના પરોપજીવીને કારણે થાય છે. આ એક સામાન્ય પરોપજીવી છે અને વિશ્વભરની વસ્તીનો મોટો હિસ્સો તેનાથી સંક્રમિત હોય છે. મોટાભાગના સ્વસ્થ લોકોમાં, ટોક્સોપ્લાઝ્મોસિસ કોઈ લક્ષણો દર્શાવતું નથી અથવા ફક્ત હળવા, ફ્લૂ જેવા લક્ષણો દર્શાવે છે જે આપમેળે મટી જાય છે. જોકે, ગર્ભવતી મહિલાઓ અને નબળી…
કોલચીસીન એક શક્તિશાળી દવા છે જેનો ઉપયોગ ગાઉટ (gout) અને ફેમિલિયલ મેડિટેરેનિયન ફીવર (Familial Mediterranean Fever – FMF) જેવા રોગોની સારવાર માટે થાય છે. આ દવા કુદરતી રીતે ઓટમ ક્રોકસ (Autumn Crocus) નામના છોડના બીજમાંથી મેળવવામાં આવે છે. તેનો ઉપયોગ સદીઓથી ગાઉટના હુમલાને નિયંત્રિત કરવા માટે થતો આવ્યો છે. કોલચીસીન એક બળતરા વિરોધી (anti-inflammatory) એજન્ટ…
એપસમ સોલ્ટ, જેને રાસાયણિક રીતે મેગ્નેશિયમ સલ્ફેટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે એક કુદરતી ખનિજ સંયોજન છે જે મેગ્નેશિયમ, સલ્ફર અને ઓક્સિજનથી બનેલું છે. મીઠા જેવું દેખાતું હોવા છતાં, તે સામાન્ય મીઠા (સોડિયમ ક્લોરાઇડ) કરતાં રાસાયણિક રીતે તદ્દન અલગ છે અને તેનો સ્વાદ પણ કડવો હોય છે. તેનું નામ ઇંગ્લેન્ડના સરે (Surrey) માં આવેલા એપસમ…
રસીકરણ એ શરીરને ચોક્કસ રોગો સામે રક્ષણ આપવા માટે કરવામાં આવતી પ્રક્રિયા છે. તેમાં ખાસ પ્રકારના રસીનો ઉપયોગ થાય છે જે શરીરના રક્ષણાત્મક તંત્રને સક્રિય કરે છે. રસીકરણથી રોગપ્રતિકારક શક્તિ વિકસે છે અને ચેપજન્ય રોગોનો ખતરો ઓછો થાય છે. તે વ્યક્તિગત તેમજ સામૂહિક આરોગ્ય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. આ પ્રક્રિયામાં, રોગના નિર્જીવ અથવા નબળા પડેલા…
