ઓફિસ યોગા: ખુરશી પર બેસીને કરી શકાય તેવા આસનો.

આજના ડિજિટલ યુગમાં, આપણામાંથી મોટાભાગના લોકો દિવસના ૮ થી ૯ કલાક ઓફિસમાં ખુરશી પર બેસીને વિતાવે છે. સતત એક જ સ્થિતિમાં બેસી રહેવાથી પીઠનો દુખાવો, ગરદન અકડાઈ જવી, આંખોમાં થાક અને માનસિક તણાવ જેવી સમસ્યાઓ ઉદભવે છે.

ઘણીવાર આપણને લાગે છે કે યોગ માટે મેટ (ચટ્ટાઈ) અને ખાસ કપડાંની જરૂર છે, પરંતુ ‘ઓફિસ યોગા’ અથવા ‘ચેર યોગા’ એક એવી પદ્ધતિ છે જે તમે તમારી ઓફિસમાં ખુરશી પર બેઠા-બેઠા, ફોર્મલ કપડાંમાં પણ કરી શકો છો. ચાલો જાણીએ ઓફિસમાં રહીને સ્વસ્થ રહેવાના કેટલાક સરળ આસનો વિશે.

૧. ગરદનનું સ્ટ્રેચિંગ (Neck Rolls)

સતત કોમ્પ્યુટર સ્ક્રીન સામે જોવાથી ગરદનના સ્નાયુઓ જકડાઈ જાય છે.

• રીત: ખુરશી પર ટટ્ટાર બેસો. ધીમેથી માથાને જમણી બાજુ નમાવો, પછી ડાબી બાજુ. ત્યારબાદ રામજીને છાતી તરફ લાવો અને પછી ઉપર આકાશ તરફ જુઓ. આ ક્રિયા ૫-૫ વાર કરો.
• ફાયદો: તે ગરદનનો દુખાવો અને સર્વાઇકલની સમસ્યા અટકાવે છે.

૨. ખુરશી પર બેસીને ટ્વિસ્ટિંગ (Chair Seated Twist)

લાંબો સમય બેસી રહેવાથી કરોડરજ્જુ (Spine) કડક થઈ જાય છે.

• રીત: ખુરશી પર સીધા બેસો. તમારા જમણા હાથને ખુરશીની પાછળના ભાગે રાખો અને ડાબા હાથને જમણા ઘૂંટણ પર રાખો. ધીમેથી શરીરને જમણી બાજુ ફેરવો અને પાછળ જોવાનો પ્રયત્ન કરો. આજ રીતે બીજી બાજુ કરો.
• ફાયદો: આનાથી કરોડરજ્જુ લવચીક બને છે અને પાચનશક્તિમાં સુધારો થાય છે.

૩. બેઠાં-બેઠાં ગરુડાસન (Seated Eagle Pose)

આ આસન ખભા અને પીઠના ઉપરના ભાગના તણાવને દૂર કરવા માટે શ્રેષ્ઠ છે.

• રીત: બંને હાથને તમારી સામે લાવો. જમણા હાથને ડાબા હાથની ઉપર વીંટાળીને હથેળીઓ જોડવાનો પ્રયત્ન કરો (નમસ્કાર મુદ્રાની જેમ). કોણીને ખભાની સમાંતર ઉંચી કરો.
• ફાયદો: ખભાની જકડન દૂર થાય છે અને એકાગ્રતા વધે છે.

૪. સીટેડ ફોરવર્ડ બેન્ડ (Seated Forward Bend)

• રીત: ખુરશી પર બેસીને બંને પગ જમીન પર સ્થિર રાખો. ઊંડો શ્વાસ લો અને છોડતી વખતે ધીમેથી આગળ નમો. તમારું માથું ઘૂંટણ તરફ લઈ જાઓ અને હાથને જમીન તરફ લટકાવો.
• ફાયદો: આ આસન મગજમાં રક્ત પ્રવાહ વધારે છે, જેનાથી તાત્કાલિક માનસિક શાંતિ મળે છે.

૫. ઓફિસમાં કરવા માટેની ખાસ ટિપ્સ

• આંખો માટે ૨૦-૨૦-૨૦ નિયમ: દર ૨૦ મિનિટે, ૨૦ ફૂટ દૂર રહેલી વસ્તુને ૨૦ સેકન્ડ માટે જુઓ.
• હાઇડ્રેશન: તમારી ડેસ્ક પર પાણીની બોટલ રાખો અને દર કલાકે થોડું પાણી પીવો.
• ચાલતા રહો: જો શક્ય હોય, તો ફોન પર વાત કરતી વખતે ઉભા થઈને ચાલો. લિફ્ટના બદલે સીડીનો ઉપયોગ કરો.

ઓફિસ યોગાના ફાયદા

૧. ઉર્જામાં વધારો: બપોરના સમયે આવતી આળસ દૂર થાય છે. ૨. પોશ્ચર (Posture) સુધારો: ખભા નમી જવાની સમસ્યા દૂર થાય છે. ૩. તણાવ મુક્તિ: કામના ભારણ વચ્ચે મન શાંત રહે છે.

નિષ્કર્ષ

તમારું સ્વાસ્થ્ય તમારી જવાબદારી છે. ઓફિસના વ્યસ્ત શિડ્યુલમાંથી માત્ર ૫ થી ૧૦ મિનિટ આ ‘ચેર યોગા’ માટે ફાળવવાથી તમે શારીરિક રીતે ફિટ અને માનસિક રીતે સક્રિય રહી શકશો.