કસરત કે રમતગમત શરૂ કરતા પહેલા અને પછી ‘સ્ટ્રેચિંગ’ (શરીરને ખેંચવું) કરવું એ અત્યંત જરૂરી છે. પરંતુ, ઘણા લોકો મૂંઝવણમાં હોય છે કે કસરત પહેલાં કયા પ્રકારનું સ્ટ્રેચિંગ કરવું જોઈએ? શું આપણે સ્નાયુઓને લાંબો સમય ખેંચી રાખવા જોઈએ કે પછી હલનચલન સાથે સ્ટ્રેચિંગ કરવું જોઈએ? ફિઝિયોથેરાપીના વિજ્ઞાનમાં સ્ટ્રેચિંગના મુખ્ય બે પ્રકાર છે: ડાયનેમિક (Dynamic) અને…
સવારના સમયે જ્યારે આપણે જાગીએ છીએ, ત્યારે આપણું શરીર રાતભરની નિષ્ક્રિયતાને કારણે જકડાયેલું હોય છે. ખાસ કરીને કરોડરજ્જુ (Spine) ના સ્નાયુઓ અને સાંધાઓમાં લોહીનું પરિભ્રમણ ઓછું હોવાથી જકડન (Stiffness) અનુભવાય છે. ઘણા લોકો સવારે ઉઠતાની સાથે જ કમર કે ગરદનમાં ઝટકો અનુભવે છે. આ સમસ્યાનો સૌથી સરળ અને વૈજ્ઞાનિક ઉકેલ છે ‘કેટ-કેમલ’ (Cat-Camel) કસરત. ફિઝિયોથેરાપીમાં…
ઘણીવાર લોકોને થાપાના ભાગમાં ઊંડો દુખાવો થાય છે, જે ધીમે-ધીમે પગની પાછળના ભાગમાં નીચે સુધી ઉતરે છે. મોટાભાગના લોકો તેને ‘સાયટિકા’ (સ્લિપ ડિસ્ક) સમજી લે છે. પરંતુ, દરેક વખતે આ દુખાવો કમરના મણકાથી જ શરૂ થતો હોય તેવું જરૂરી નથી. ઘણીવાર આનું કારણ થાપાની અંદર આવેલો એક નાનકડો સ્નાયુ હોય છે, જેને ‘પિરીફોર્મિસ મસલ’ કહેવામાં…
આજની આધુનિક જીવનશૈલીમાં કમરનો દુખાવો (Back Pain) એક સામાન્ય સમસ્યા બની ગઈ છે. કલાકો સુધી ખુરશી પર બેસી રહેવું, લાંબો સમય ડ્રાઈવિંગ કરવું કે પછી ખોટી રીતે વજન ઉઠાવવાને કારણે કમરના સ્નાયુઓ સતત તણાવમાં રહે છે. આ તણાવને કારણે સ્નાયુઓ જકડાઈ જાય છે અને લાંબા ગાળે તે ગંભીર ઈજાનું કારણ બને છે. ફિઝિયોથેરાપી અને યોગ…
ભારતીય સંસ્કૃતિમાં ‘સૂર્યનમસ્કાર’ ને સર્વાંગી કસરત માનવામાં આવે છે. તે માત્ર ૧૨ આસનોનો સમૂહ નથી, પરંતુ શરીરના દરેક સાંધા અને સ્નાયુઓને સક્રિય કરવાની એક સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા છે. બીજી તરફ, ફિઝિયોથેરાપી એ માનવ શરીરની હિલચાલ (Biomechanics) અને પુનઃસ્થાપનનું આધુનિક વિજ્ઞાન છે. જ્યારે આપણે સૂર્યનમસ્કારને ફિઝિયોથેરાપીના દ્રષ્ટિકોણથી સમજીએ છીએ, ત્યારે તે માત્ર એક ધાર્મિક કે આધ્યાત્મિક વિધિ…
આજની દોડધામભરી જીવનશૈલી, ઓફિસનું કામ, માનસિક તાણ અને સતત મોબાઈલ-લેપટોપના વપરાશને કારણે દિવસના અંતે આપણું શરીર અને મન બંને થાકી જાય છે. ઘણીવાર શારીરિક થાક હોવા છતાં મન શાંત ન હોવાને કારણે રાત્રે ગાઢ ઊંઘ આવતી નથી. સવારે ઉઠતી વખતે કમર કે ગરદન જકડાયેલી લાગે છે. ફિઝિયોથેરાપી અને યોગ વિજ્ઞાન મુજબ, જો રાત્રે સૂતા પહેલા…
ઘણીવાર એવું બને છે કે તમે વર્ષોથી કસરત કરો છો અથવા સામાન્ય સ્ટ્રેચિંગ કરો છો, છતાં શરીરની જકડન (Stiffness) દૂર થતી નથી. ખાસ કરીને રમતવીરો કે જેઓ સ્નાયુઓની ઈજામાંથી બહાર આવી રહ્યા હોય અથવા જેઓ બેઠાડુ જીવન જીવે છે, તેમને સામાન્ય સ્ટ્રેચિંગથી પૂરતો ફાયદો થતો નથી. આવી સ્થિતિમાં ફિઝિયોથેરાપીની એક અદ્યતન ટેકનિક ખૂબ જ અસરકારક…
આજના સમયમાં સોશિયલ મીડિયા અને ટીવી જાહેરાતોમાં ‘મેગ્નેટિક બેલ્ટ’, ‘મેગ્નેટિક બ્રેસલેટ’ અને ‘એક્યુપ્રેશર ચંપલ’ (Acupressure Slippers) નો ખૂબ જ પ્રચાર કરવામાં આવે છે. દાવો એવો હોય છે કે આ ચંપલ પહેરવાથી કે મેગ્નેટ શરીર પર રાખવાથી કમરનો દુખાવો, ડાયાબિટીસ, બ્લડ પ્રેશર અને સાંધાના દુખાવા જાદુઈ રીતે મટી જશે. ઘણા દર્દીઓ ફિઝિયોથેરાપીના સેબલ અને વૈજ્ઞાનિક કસરતો…
સાયકલિંગ એ માત્ર પર્યાવરણ માટે જ નહીં, પણ હૃદયના સ્વાસ્થ્ય અને સાંધાની મજબૂતી માટે પણ શ્રેષ્ઠ કસરત છે. પરંતુ, શું તમે જાણો છો કે સાયકલની સીટ (Saddle) ની ખોટી ઊંચાઈ કે હેન્ડલનું ખોટું એલાઈનમેન્ટ તમારા ઘૂંટણ, કમર અને ગરદનમાં કાયમી દુખાવો લાવી શકે છે? ફિઝિયોથેરાપીના વિજ્ઞાનમાં આને ‘સાયકલ અર્ગોનોમિક્સ’ (Cycle Ergonomics) કહેવામાં આવે છે. જો…
આજના સમયમાં ઝડપથી વજન ઘટાડવા અને પેટની ચરબી (Belly Fat) ઓછી કરવા માટે બજારમાં અને સોશિયલ મીડિયા પર ‘સ્વેટ બેલ્ટ’ અથવા ‘વેસ્ટ ટ્રીમર’ ની જાહેરાતો ખૂબ જોવા મળે છે. કંપનીઓ એવો દાવો કરે છે કે આ બેલ્ટ પહેરીને કસરત કરવાથી કે ઘરકામ કરવાથી પરસેવો વધુ વળશે અને તમારી ચરબી ‘ઓગળી’ જશે. પરંતુ, શું ખરેખર માત્ર…
