ચહેરાનો લકવો, જેને તબીબી ભાષામાં બેલ પાલ્સી (Bell’s Palsy) કહેવામાં આવે છે, તે એક એવી સ્થિતિ છે જેમાં ચહેરાના એક તરફના સ્નાયુઓ અચાનક નબળા પડી જાય છે અથવા કામ કરતા બંધ થઈ જાય છે. આ સ્થિતિ ચહેરાની ચેતા (Facial Nerve – 7th Cranial Nerve) માં સોજો આવવાથી અથવા તેને નુકસાન થવાથી ઉદ્ભવે છે. તેના કારણે…
પ્રસ્તાવના થોરેસિક મોબિલિટી (Thoracic Mobility) એટલે થોરેસિક સ્પાઇન (કરોડરજ્જુના મધ્ય ભાગ) ની હલનચલન અને લવચીકતા. આ ભાગ ગરદન અને પીઠના નીચેના ભાગ (કમર) ની વચ્ચે આવેલો હોય છે. થોરેસિક સ્પાઇનમાં બાર મણકા (T1–T12) હોય છે અને તે શરીરનું પોશ્ચર જાળવવામાં, પાંસળીઓને ટેકો આપવામાં અને શરીરના ઉપરના ભાગને સરળતાથી હલનચલન કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. આજની…
ઘૂંટણનો ઘસારો, જેને તબીબી ભાષામાં ઓસ્ટિયોઆર્થરાઇટિસ (Osteoarthritis) કહેવામાં આવે છે, એ આજકાલ ખૂબ સામાન્ય સમસ્યા બની ગઈ છે. ખાસ કરીને ૪૦-૪૫ વર્ષની ઉંમર પછી, અને સ્ત્રીઓમાં મેનોપોઝ પછી આ તકલીફ વધુ જોવા મળે છે. ઘૂંટણના સાંધામાં રહેલું કૂર્ચા (કાર્ટિલેજ) ધીમે ધીમે ઘસાવા લાગે છે, જેના કારણે હાડકાં એકબીજા સાથે ઘસાય છે અને દુખાવો, સોજો તથા…
પાર્કિન્સન્સ રોગ (Parkinson’s Disease) એ મગજ અને ચેતાતંત્રને લગતી એક પ્રગતિશીલ (Progressive) બીમારી છે, જેમાં મગજમાં ‘ડોપામાઇન’ (Dopamine) નામના રસાયણનું પ્રમાણ ઘટી જાય છે. ડોપામાઇન આપણા શરીરના હલનચલન અને સંતુલનને નિયંત્રિત કરવાનું મુખ્ય કાર્ય કરે છે. આ રોગની સૌથી મોટી અને સ્પષ્ટ અસર દર્દીની ચાલવાની રીત (Gait) પર જોવા મળે છે. પાર્કિન્સન્સના દર્દીઓ માટે ચાલવું,…
લકવો અથવા પેરાલિસિસ (Paralysis) એ એક એવી ગંભીર તબીબી સ્થિતિ છે જેમાં મગજ અને સ્નાયુઓ વચ્ચેનો સંપર્ક તૂટી જાય છે. બ્રેઈન સ્ટ્રોક (Brain Stroke), કરોડરજ્જુની ઈજા (Spinal Cord Injury), અથવા જ્ઞાનતંતુઓની બીમારીને કારણે દર્દી પોતાના શરીરના અમુક અંગો જાતે હલાવી શકતો નથી. આવી સ્થિતિમાં દર્દીને મોટાભાગનો સમય પથારીમાં વિતાવવો પડે છે. લાંબા સમય સુધી પથારીમાં…
સવારની શરૂઆત તાજગી અને નવી ઉર્જા સાથે થવી જોઈએ, પરંતુ ઘણા લોકો માટે, ખાસ કરીને વૃદ્ધો અને સંધિવા (Arthritis) ના દર્દીઓ માટે, સવારનો સમય પીડાદાયક હોય છે. પથારીમાંથી ઉઠતાની સાથે જ સાંધામાં જકડન (Joint Stiffness) અનુભવાય છે. પીઠ, ઘૂંટણ, ખભા કે આંગળીઓના સાંધા એટલા જકડાઈ ગયા હોય છે કે રોજિંદા કામ કરવા પણ મુશ્કેલ બની…
ડાયાબિટીસ (મધુપ્રમેહ) આજકાલ એક સામાન્ય બીમારી બની ગઈ છે, પરંતુ વૃદ્ધાવસ્થામાં તેની અસરો વધુ ગંભીર બની શકે છે. ડાયાબિટીસની સૌથી સામાન્ય અને ગંભીર આડઅસરોમાંની એક છે ‘ડાયાબિટીક ન્યુરોપેથી’ (Diabetic Neuropathy), જેમાં હાથ અને ખાસ કરીને પગના ચેતાતંતુઓ (Nerves) નબળા પડી જાય છે. લાંબા સમય સુધી બ્લડ સુગર વધારે રહેવાને કારણે પગના તળિયાની સંવેદના ધીમે ધીમે…
સિઝેરિયન ડિલિવરી એટલે કે C-Section પછી પેટના નીચેના ભાગમાં સર્જરીનો ડાઘ રહે છે. ઘા સાજો થયા પછી પણ કેટલીક મહિલાઓને ડાઘની આસપાસ ચામડી ખેંચાતી હોવાની, કડક લાગવાની, જકડાયેલી હોવાની, સંવેદનશીલતા ઘટી જવાની અથવા હલનચલન વખતે ખેંચાણ થવાની ફરિયાદ થઈ શકે છે. ઘણા કિસ્સામાં આ તકલીફનું એક કારણ સર્જરી પછી બનેલું Scar Tissue (ડાઘનું તંતુ/ચાંદણી) હોઈ…
રાત્રે ઊંઘમાંથી અચાનક જાગી જવું અને પગની પિંડી (કાફ મસલ) અથવા તળિયામાં તીવ્ર દુખાવો થવો — આ અનુભવ લગભગ દરેક વ્યક્તિએ ક્યારેક ને ક્યારેક કર્યો જ હશે. તેને સામાન્ય ભાષામાં “નસ ચડવી” કહેવામાં આવે છે, જ્યારે તબીબી ભાષામાં તેને “નોક્ટર્નલ લેગ ક્રેમ્પ્સ” (Nocturnal Leg Cramps) કહે છે. આ સ્નાયુનું અનૈચ્છિક અને અચાનક સંકોચન છે, જે…
વૃદ્ધાવસ્થામાં થાપાનો સાંધો ઘસાઈ જવો, ઓસ્ટિયોઆર્થ્રાઇટિસ, ફ્રેક્ચર, અવસ્ક્યુલર નેક્રોસિસ અથવા અન્ય કારણોસર ચાલવામાં ભારે તકલીફ થઈ શકે છે. જ્યારે દવાઓ, કસરત અને અન્ય સારવારથી પૂરતો ફાયદો ન થાય ત્યારે હિપ રિપ્લેસમેન્ટ (Hip Replacement) સર્જરી કરવામાં આવે છે. ઓપરેશન સફળ થયા પછી પણ દર્દી તરત જ સામાન્ય રીતે ચાલી શકે એવું જરૂરી નથી. ખાસ કરીને વૃદ્ધ…
