🧠 માનસિક સ્વાસ્થ્ય ઉપચાર: મનની શાંતિ અને સ્વસ્થ જીવન તરફનું મહત્વનું પગલું આજના ભાગદોડભર્યા યુગમાં આપણે શારીરિક સ્વાસ્થ્ય પાછળ હજારો રૂપિયા ખર્ચીએ છીએ, પરંતુ માનસિક સ્વાસ્થ્ય (Mental Health) ને ઘણીવાર અવગણીએ છીએ. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) મુજબ, “સ્વાસ્થ્ય એટલે માત્ર રોગની ગેરહાજરી નહીં, પરંતુ શારીરિક, માનસિક અને સામાજિક રીતે સંપૂર્ણ સ્વસ્થ હોવાની સ્થિતિ.” માનસિક રોગ…
🛠️ વ્યવસાયિક ઉપચાર (Occupational Therapy): જીવનને ફરીથી સ્વાયત્ત અને અર્થપૂર્ણ બનાવવાની કળા જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ શારીરિક ઈજા, માનસિક બીમારી કે જન્મજાત વિકલાંગતાને કારણે પોતાના રોજિંદા કામો (જેમ કે જમવું, કપડાં પહેરવા, લખવું કે નોકરી કરવી) કરવામાં અસમર્થ બને છે, ત્યારે વ્યવસાયિક ઉપચાર (Occupational Therapy – OT) તેને ફરીથી આત્મનિર્ભર બનાવવામાં મદદ કરે છે. ઘણા લોકો…
💧 સ્જોગ્રેન્સ સિન્ડ્રોમ (Sjogren’s Syndrome): લક્ષણો, કારણો અને તેની સંપૂર્ણ સારવાર સ્જોગ્રેન્સ સિન્ડ્રોમ એ એક જટિલ ઓટોઇમ્યુન ડિસઓર્ડર (Autoimmune Disorder) છે. આ એક એવી સ્થિતિ છે જેમાં શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ભૂલથી શરીરના પોતાના જ સ્વસ્થ કોષો અને ગ્રંથીઓ પર હુમલો કરવા લાગે છે. ખાસ કરીને, આ રોગ એવી ગ્રંથીઓને નિશાન બનાવે છે જે શરીરમાં ભેજ…
મૂત્રવર્ધક દવાઓ (Diuretics): પ્રકારો, ઉપયોગો, ફાયદા અને આડઅસરોની સંપૂર્ણ માહિતી પ્રસ્તાવના આપણા શરીરમાં પાણી અને ક્ષારનું સંતુલન જાળવવું અત્યંત જરૂરી છે. જ્યારે શરીરમાં વધુ પડતું પ્રવાહી જમા થાય છે, ત્યારે તે સોજો, હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને હૃદય પર દબાણ જેવી સમસ્યાઓ સર્જે છે. આ સ્થિતિમાં ડોક્ટરો જે દવાઓ આપે છે તેને ‘મૂત્રવર્ધક પદાર્થ’ અથવા ‘મૂત્રવર્ધક…
ફેફસાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટ (Lung Transplant): એક નવું જીવન આપતી સર્જરી – સંપૂર્ણ માહિતી પ્રસ્તાવના શ્વાસ એ જીવનનો આધાર છે. પરંતુ જ્યારે કોઈ વ્યક્તિના ફેફસાં એટલા ગંભીર રીતે ક્ષતિગ્રસ્ત થઈ જાય કે દવાઓ, ઇન્હેલર કે ઓક્સિજન સપોર્ટ પણ કામ ન કરે, ત્યારે જીવન જોખમમાં મુકાય છે. આવી અંતિમ તબક્કાની ફેફસાંની બીમારીઓ (End-stage lung disease) માટે ‘ફેફસાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટ’…
વાસોડિલેટર (Vasodilators): હૃદય અને રક્તવાહિનીઓના સ્વાસ્થ્ય માટેની મહત્વપૂર્ણ દવાઓ પ્રસ્તાવના માનવ શરીરમાં લોહીનું પરિભ્રમણ નળીઓ (ધમનીઓ અને શિરાઓ) દ્વારા થાય છે. જ્યારે આ નળીઓ સાંકડી થઈ જાય છે, ત્યારે હૃદયને લોહી પંપ કરવા માટે વધુ મહેનત કરવી પડે છે, જેને આપણે ‘હાઈ બ્લડ પ્રેશર’ કહીએ છીએ. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે તબીબી વિજ્ઞાનમાં ‘વાસોડિલેટર’ (Vasodilators) દવાઓનો…
રેનાઉડની ઘટના (Raynaud’s Phenomenon): કારણો, લક્ષણો, નિદાન અને આધુનિક સારવાર પ્રસ્તાવના શિયાળાની ઋતુમાં અથવા ઠંડા પાણીના સંપર્કમાં આવતી વખતે ઘણા લોકોના હાથ અને પગની આંગળીઓ એકદમ સફેદ કે વાદળી પડી જતી હોય છે. સામાન્ય રીતે લોકો તેને સામાન્ય ઠંડીની અસર માનીને અવગણે છે, પરંતુ તબીબી વિજ્ઞાનમાં આ સ્થિતિને ‘રેનાઉડની ઘટના’ (Raynaud’s Phenomenon) કહેવામાં આવે છે….
બરાક્નોઇડ હેમરેજ (Subarachnoid Hemorrhage – SAH): એક જીવલેણ મેડિકલ ઇમરજન્સી અને તેની સંપૂર્ણ માહિતી પ્રસ્તાવના માનવ શરીરનું સૌથી જટિલ અને મહત્વનું અંગ મગજ છે. મગજને સુરક્ષિત રાખવા માટે તેની આસપાસ ત્રણ પડ આવેલા હોય છે. જ્યારે મગજ અને તેને આવરી લેતા પેશીઓના પડ (Arachnoid membrane) વચ્ચેની જગ્યામાં રક્તસ્ત્રાવ થાય છે, ત્યારે તે સ્થિતિને સબરાક્નોઇડ હેમરેજ…
પલ્મોનરી હાઇપરટેન્શન (Pulmonary Hypertension): ફેફસાંના ઊંચા બ્લડ પ્રેશરને સમજવું સામાન્ય રીતે આપણે જ્યારે ‘બ્લડ પ્રેશર’ (BP) વિશે વાત કરીએ છીએ, ત્યારે તે આખા શરીરની નસોમાં વહેતા લોહીના દબાણને સૂચવે છે. પરંતુ પલ્મોનરી હાઇપરટેન્શન (PH) એ એક વિશિષ્ટ અને ગંભીર સ્થિતિ છે, જેમાં ખાસ કરીને ફેફસાં (Lungs) અને હૃદયના જમણા ભાગ વચ્ચેની રક્તવાહિનીઓમાં દબાણ વધી જાય…
🌙 રાત્રે ખભામાં દુખાવો કેમ થાય છે? કારણો, સૂવાની ખોટી રીત અને નિવારણના ઉપાયો ઘણા લોકો અનુભવે છે કે આખો દિવસ ખભામાં કોઈ તકલીફ હોતી નથી, પરંતુ જેવું તેઓ રાત્રે સૂવા માટે પથારીમાં જાય છે, કે તરત જ ખભામાં અસહ્ય દુખાવો શરૂ થઈ જાય છે. રાત્રિના સમયે થતો આ દુખાવો માત્ર ઊંઘ જ નથી બગાડતો,…
