શોકવેવ થેરાપી (Shockwave Therapy): જૂના દુખાવા માટેનો અદભૂત ઈલાજ.
⚡ શોકવેવ થેરાપી (Shockwave Therapy): જૂના અને જટિલ દુખાવા માટેનો ક્રાંતિકારી ઈલાજ
ઘણીવાર એવું બને છે કે લાંબા સમયથી ચાલતા સાંધાના કે સ્નાયુના દુખાવા માટે આપણે અનેક દવાઓ લઈએ છીએ, માલિશ કરીએ છીએ કે વર્ષો સુધી રાહ જોઈએ છીએ, છતાં પરિણામ મળતું નથી. આવા જૂના અને હઠીલા દુખાવા (Chronic Pain) માટે મેડિકલ સાયન્સમાં એક અદભૂત ટેકનોલોજી ઉપલબ્ધ છે, જેનું નામ છે શોકવેવ થેરાપી.
આ થેરાપી ઓપરેશન વગર, ઇન્જેક્શન વગર અને હોસ્પિટલમાં દાખલ થયા વગર જટિલ સમસ્યાઓ મટાડવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. ચાલો આ આધુનિક સારવાર પદ્ધતિ વિશે વિગતવાર જાણીએ.
૧. શોકવેવ થેરાપી શું છે?
શોકવેવ થેરાપી એ એક બિન-આક્રમક (Non-invasive) સારવાર છે, જેમાં ઉચ્ચ ઉર્જા ધરાવતા ધ્વનિ તરંગો (Acoustic Waves) નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ તરંગો શરીરમાં દુખાવાવાળા ભાગ પર કેન્દ્રિત કરવામાં આવે છે.
- તે કેવી રીતે કામ કરે છે? જ્યારે આ તરંગો પેશીઓ (Tissues) સાથે અથડાય છે, ત્યારે ત્યાં સૂક્ષ્મ સ્તરે રક્ત પરિભ્રમણ વધે છે અને શરીરની પોતાની ‘હિલિંગ મિકેનિઝમ’ સક્રિય થાય છે. તે જૂના અને કડક થઈ ગયેલા સ્નાયુઓને ફરીથી જીવંત કરે છે.
૨. શોકવેવ થેરાપીના મુખ્ય ફાયદા
૧. ઝડપી રાહત: ઘણીવાર દર્દીને પ્રથમ કે બીજા સેશન પછી જ દુખાવામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો અનુભવાય છે. ૨. ઓપરેશનની જરૂરિયાત ટળે છે: જે કેસોમાં ડોક્ટરે સર્જરીની સલાહ આપી હોય, ત્યાં શોકવેવ ઘણીવાર કુદરતી રીતે રૂઝ લાવીને સર્જરી બચાવી શકે છે. ૩. કેલ્શિયમ જમાવટ દૂર કરે છે: સાંધા કે સ્નાયુમાં જમા થયેલા કેલ્શિયમ (Calcification) ને તોડવા માટે આ થેરાપી અત્યંત અસરકારક છે. ૪. નવી રક્તવાહિનીઓનું નિર્માણ: તે ઈજાગ્રસ્ત ભાગમાં લોહીનો પ્રવાહ વધારે છે, જેનાથી પોષક તત્વો મળે છે અને રૂઝ જલ્દી આવે છે.
૩. કયા દુખાવામાં શોકવેવ થેરાપી રામબાણ છે?
આ થેરાપી મુખ્યત્વે નીચેની સમસ્યાઓ માટે વપરાય છે:
- પંજાનો દુખાવો (Plantar Fasciitis): સવારે ઉઠતાની સાથે જ એડીમાં તીવ્ર દુખાવો થવો.
- ટેનિસ એલ્બો (Tennis Elbow): કોણીના બહારના ભાગમાં લાંબા સમયથી ચાલતો દુખાવો.
- ખભાનો દુખાવો (Frozen Shoulder / Calcific Tendinitis): ખભો જકડાઈ જવો કે હલનચલન કરવામાં તકલીફ થવી.
- ઘૂંટણનો દુખાવો (Jumper’s Knee): દોડવીરો કે ખેલાડીઓમાં ઘૂંટણના નીચેના ભાગમાં થતો દુખાવો.
- ક્રોનિક બેક પેઈન: કમરના જૂના સ્નાયુબદ્ધ દુખાવા જેમાં અન્ય ફિઝિયોથેરાપી ધીમી અસર કરે છે.
૪. સારવારની પ્રક્રિયા કેવી હોય છે?
શોકવેવ થેરાપી ખૂબ જ સરળ અને સલામત પ્રક્રિયા છે:
- નિષ્ણાત ફિઝિયોથેરાપિસ્ટ પહેલા દુખાવાના ચોક્કસ પોઈન્ટને ઓળખે છે.
- ત્યાં એક ખાસ ‘જેલ’ લગાવવામાં આવે છે જેથી તરંગો શરીરની અંદર સરળતાથી પ્રવેશી શકે.
- ત્યારબાદ શોકવેવ મશીનના હેન્ડપીસ દ્વારા ૧૦ થી ૧૫ મિનિટ સુધી તે ભાગ પર તરંગો છોડવામાં આવે છે.
- સામાન્ય રીતે દર્દીને અઠવાડિયામાં એક વાર એમ કુલ ૩ થી ૫ સેશનની જરૂર પડે છે.
૫. શું આ પ્રક્રિયામાં દુખાવો થાય છે?
સારવાર દરમિયાન થોડો ગણગણાટ અથવા સામાન્ય દુખાવો અનુભવાઈ શકે છે, કારણ કે તરંગો ઈજાગ્રસ્ત ભાગ પર કામ કરતા હોય છે. જોકે, આ દુખાવો સહન કરી શકાય તેવો હોય છે અને સારવાર પૂરી થતા જ શાંત થઈ જાય છે.
૬. કોણે આ થેરાપી ન લેવી જોઈએ?
જોકે આ પદ્ધતિ ખૂબ જ સુરક્ષિત છે, પરંતુ નીચેની સ્થિતિમાં તેની સલાહ આપવામાં આવતી નથી:
- ગર્ભવતી મહિલાઓ.
- જેમને હૃદયમાં પેસમેકર (Pacemaker) લગાવેલું હોય.
- કેન્સરગ્રસ્ત પેશીઓવાળા ભાગ પર.
- રક્તસ્ત્રાવની બીમારી ધરાવતી વ્યક્તિઓ.
નિષ્કર્ષ
જો તમે જૂના દુખાવાથી પરેશાન હોવ અને પેઈનકિલર ગોળીઓ ખાઈને થાક્યા હોવ, તો શોકવેવ થેરાપી તમારા માટે આશાનું નવું કિરણ બની શકે છે. આ આધુનિક ટેકનોલોજી તમને ફરીથી સક્રિય અને દર્દમુક્ત જીવન જીવવામાં મદદ કરી શકે છે.
