ગાલ પર સોજો

ગાલ પર સોજો શું છે?

ગાલ પર સોજો: કારણો અને ઉપચારો

ગાલ પર સોજો આવવું એ એક સામાન્ય સમસ્યા છે જે અનેક કારણોસર થઈ શકે છે. આ સોજો નાનો અથવા મોટો, પીડાદાયક અથવા પીડારહિત હોઈ શકે છે.

ગાલ પર સોજાના સામાન્ય કારણો:

• દાંતની સમસ્યાઓ: દાંતમાં ચેપ, દાંતના મૂળમાં સોજો, અથવા દાંતની અન્ય સમસ્યાઓ ગાલ પર સોજોનું કારણ બની શકે છે.
• સિનસની સમસ્યાઓ: સિનસમાં ચેપ થવાથી ગાલ પર દબાણ અને સોજો અનુભવાય છે.
• લાળ ગ્રંથીઓમાં ચેપ: લાળ ગ્રંથીઓમાં ચેપ થવાથી ગાલ પર સોજો આવી શકે છે.
• એલર્જી: કોઈ ખાસ ખોરાક, દવા અથવા અન્ય એલર્જનને કારણે ગાલ પર સોજો આવી શકે છે.
• ચેપ: ત્વચાનો ચેપ, ફોલ્લીઓ અથવા અન્ય ચેપ ગાલ પર સોજોનું કારણ બની શકે છે.
• ઇજા: ગાલ પર કોઈ ઈજા થવાથી સોજો આવી શકે છે.
• કેન્સર: કેટલીકવાર ગાલ પર સોજો ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા જેમ કે કેન્સરનું લક્ષણ હોઈ શકે છે.

ગાલ પર સોજાના લક્ષણો:

• ગાલ પર દુખાવો
• ગાલ પર લાલાશ
• ગળામાં દુખાવો
• તાવ
• શરદી
• છીંક
• નાક બંધ થવું

ગાલ પર સોજાની સારવાર:

સોજાની સારવાર તેના કારણ પર આધારિત છે. જો તમને ગાલ પર સોજો હોય તો તરત જ ડૉક્ટરને મળવું જોઈએ. ડૉક્ટર તમારી તપાસ કરશે અને જરૂરી ટેસ્ટ કર્યા પછી જ સારવાર આપશે.

સામાન્ય રીતે, ગાલ પર સોજાની સારવારમાં આનો સમાવેશ થાય છે:

• દવાઓ: એન્ટિબાયોટિક્સ, પેઇનકિલર્સ, એન્ટિહિસ્ટેમાઇન્સ
• સર્જરી: જો સોજાનું કારણ ગંભીર હોય તો સર્જરીની જરૂર પડી શકે છે.
• ઘરગથ્થુ ઉપચાર: ગરમ પાણીથી કોગળા કરવા, મધ અને આદુનું સેવન કરવું, તુલસીના પાન ચાવવા

ગાલ પર સોજાનું નિવારણ:

• દાંતની સારી રીતે સફાઈ કરવી
• સંતુલિત આહાર લેવો
• એલર્જનથી દૂર રહેવું
• નિયમિત વ્યાયામ કરવો
• તણાવ ઓછો કરવો

ગાલ પર સોજો આવવાના કારણો શું છે?

ગાલ પર સોજો આવવું એ એક સામાન્ય સમસ્યા છે જે અનેક કારણોસર થઈ શકે છે. આ સોજો નાનો અથવા મોટો, પીડાદાયક અથવા પીડારહિત હોઈ શકે છે. ચાલો આપણે વિગતવાર જોઈએ કે ગાલ પર સોજો કેમ આવી શકે છે.

1. દાંત અને પેઢાની સમસ્યાઓ

• દાંતનો ચેપ: દાંતમાં ચેપ લાગવાથી ગાલ ફૂલી શકે છે અને દુખાવો થઈ શકે છે.
• પેઢાનો રોગ: પેઢામાં સોજો અને ચેપ લાગવાથી ગાલ પર સોજો આવી શકે છે.
• દાંતનો ફોલ્લો: દાંતના મૂળમાં ફોલ્લો થવાથી ગાલ પર સોજો અને તીવ્ર દુખાવો થઈ શકે છે.

2. સિનસની સમસ્યાઓ

• સિનસનો ચેપ: સિનસમાં ચેપ લાગવાથી ગાલ, આંખો અને કપાળની આસપાસ દબાણ અને સોજો અનુભવાય છે.

3. લાળ ગ્રંથીઓમાં ચેપ

• લાળ ગ્રંથીઓમાં ચેપ: લાળ ગ્રંથીઓમાં ચેપ લાગવાથી ગાલ પર સોજો આવી શકે છે.

4. એલર્જી

• ખોરાકની એલર્જી: કોઈ ખાસ ખોરાક ખાવાથી ગાલ પર સોજો આવી શકે છે.
• દવાઓની એલર્જી: કેટલીક દવાઓથી એલર્જી થવાથી ગાલ પર સોજો આવી શકે છે.

5. ચેપ

• ત્વચાનો ચેપ: ગાલ પર ફોલ્લીઓ થવાથી સોજો આવી શકે છે.
• વાયરલ ચેપ: કેટલાક વાયરલ ચેપ જેમ કે મમ્સથી ગાલ પર સોજો આવી શકે છે.

6. ઇજા

• ગાલ પર લાગેલી ઈજા: ગાલ પર કોઈ ઈજા થવાથી સોજો આવી શકે છે.

7. કેન્સર

• ઓછા કિસ્સામાં: ગાલ પર સોજો કેન્સરનું લક્ષણ હોઈ શકે છે.

ગાલ પર સોજાના અન્ય કારણો

• દાંત કઢાવ્યા પછી: દાંત કઢાવ્યા પછી ગાલ પર સોજો આવવો સામાન્ય છે.
• દવાઓની આડઅસર: કેટલીક દવાઓની આડઅસર તરીકે ગાલ પર સોજો આવી શકે છે.

ગાલના સોજાના ચિહ્નો અને લક્ષણો શું છે?

ગાલ પર સોજો એક સામાન્ય સમસ્યા છે જે અનેક કારણોસર થઈ શકે છે. આ સોજો નાનો અથવા મોટો, પીડાદાયક અથવા પીડારહિત હોઈ શકે છે.

ગાલના સોજાના સામાન્ય ચિહ્નો અને લક્ષણો:

• સોજો: ગાલના એક અથવા બંને ભાગે સોજો આવવો.
• લાલાશ: સોજાવાળા વિસ્તારમાં ત્વચા લાલ થઈ શકે છે.
• દુખાવો: સોજાવાળા વિસ્તારમાં દુખાવો અથવા નાજુકતા થઈ શકે છે.
• ગરમી: સોજાવાળો વિસ્તાર સ્પર્શ કરવામાં ગરમ લાગી શકે છે.
• સખતપણું: સોજાવાળો વિસ્તાર સખત અનુભવાઈ શકે છે.
• ગળામાં દુખાવો: જો સોજાનું કારણ દાંતનો ચેપ હોય તો ગળામાં દુખાવો થઈ શકે છે.
• તાવ: ગંભીર ચેપને કારણે તાવ આવી શકે છે.
• માથાનો દુખાવો: સિનસની સમસ્યાઓને કારણે માથાનો દુખાવો થઈ શકે છે.
• નાક બંધ થવું: સિનસની સમસ્યાઓને કારણે નાક બંધ થઈ શકે છે.
• છીંક આવવી: એલર્જીને કારણે છીંક આવી શકે છે.

કોને ગાલ પર સોજો આવવાનું જોખમ વધારે છે?

ગાલ પર સોજો આવવાનું જોખમ કેટલાક લોકોમાં વધુ હોય છે. આવા લોકોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થઈ શકે છે:

• દાંતની સમસ્યાઓ ધરાવતા લોકો: દાંતના ચેપ, પેઢાનો રોગ અથવા દાંતના ફોલ્લાવાળા લોકોને ગાલ પર સોજો આવવાનું જોખમ વધુ હોય છે.
• એલર્જી ધરાવતા લોકો: ખોરાક, દવાઓ અથવા અન્ય એલર્જનથી એલર્જી ધરાવતા લોકોને ગાલ પર સોજો આવવાનું જોખમ વધુ હોય છે.
• કમજોર રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતા લોકો: એવા લોકો જેમની રોગપ્રતિકારક શક્તિ કમજોર હોય છે તેમને ચેપ લાગવાની શક્યતા વધુ હોય છે, જેના કારણે ગાલ પર સોજો આવી શકે છે.
• દાંતને લગતી સર્જરી કરાવનાર લોકો: દાંત કઢાવ્યા પછી અથવા દાંતની અન્ય સર્જરી કરાવ્યા પછી ગાલ પર સોજો આવવો સામાન્ય છે.
• સિનસની સમસ્યાઓ ધરાવતા લોકો: સિનસમાં ચેપ લાગવાથી ગાલ પર સોજો આવી શકે છે.
• મૌખિક સ્વચ્છતાનું ધ્યાન ન રાખતા લોકો: દાંતને યોગ્ય રીતે સાફ ન કરવાથી બેક્ટેરિયા વધવાની શક્યતા વધી જાય છે, જેના કારણે દાંત અને પેઢામાં ચેપ લાગી શકે છે અને ગાલ પર સોજો આવી શકે છે.

અન્ય કારણો:

• વાયરલ ચેપ (જેમ કે મમ્સ)
• ગાલ પર ઈજા
• કેટલીક દવાઓની આડઅસર

જો તમને ગાલ પર સોજો આવે તો ક્યારે ડૉક્ટરને મળવું જોઈએ:

• જો સોજો વધતો જાય અથવા ઘણા દિવસો સુધી ઓછો ન થાય.
• જો સોજા સાથે તાવ, ઠંડી લાગવી, અથવા શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થાય.
• જો સોજા સાથે ગળામાં દુખાવો, ગળી જવામાં તકલીફ, અથવા કાનમાં દુખાવો થાય.
• જો સોજાવાળો વિસ્તાર લાલ, ગરમ અને દબાવવામાં દુખાવો કરે.
• જો તમને કોઈ ગાંઠ અથવા સખત દડા લાગે.

ડૉક્ટર તમારી તપાસ કરશે અને જરૂરી ટેસ્ટ કર્યા પછી જ સારવાર આપશે.

ગાલના સોજા સાથે કયા રોગો સંકળાયેલા છે?

ગાલના સોજા સાથે અનેક રોગો સંકળાયેલા હોઈ શકે છે. આ સોજો નાનો અથવા મોટો, પીડાદાયક અથવા પીડારહિત હોઈ શકે છે. આ સોજાના કારણોને ઓળખવા માટે, ડૉક્ટર તમારી તપાસ કરશે અને જરૂરી ટેસ્ટ કરશે.

ગાલના સોજા સાથે સંકળાયેલા સામાન્ય રોગો:

1. દાંત અને પેઢાની સમસ્યાઓ:
   • દાંતનો ચેપ:
   • પેઢાનો રોગ:
   • દાંતનો ફોલ્લો:
2. સિનસની સમસ્યાઓ:
   • સિનસનો ચેપ:
3. લાળ ગ્રંથીઓમાં ચેપ:
   • ગાલપચોળિયાં:
4. એલર્જી:
   • ખોરાકની એલર્જી
   • દવાઓની એલર્જી
5. ચેપ:
   • ત્વચાનો ચેપ
   • વાયરલ ચેપ
6. ઇજા:
   • ગાલ પર લાગેલી ઈજા
7. કેન્સર: (દુર્લભ કિસ્સાઓમાં)

અન્ય કારણો:

• દાંત કઢાવ્યા પછી
• કેટલીક દવાઓની આડઅસર

ગાલના સોજાના અન્ય લક્ષણો:

• ગાલ પર લાલાશ
• ગળામાં દુખાવો
• તાવ
• શરદી
• છીંક
• નાક બંધ થવું

ક્યારે ડૉક્ટરને મળવું જોઈએ:

• જો તમને કોઈ ગાંઠ અથવા સખત દડા લાગે.
  
• જો સોજો વધતો જાય અથવા ઘણા દિવસો સુધી ઓછો ન થાય.
• જો સોજા સાથે તાવ, ઠંડી લાગવી, અથવા શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થાય.
• જો સોજા સાથે ગળામાં દુખાવો, ગળી જવામાં તકલીફ, અથવા કાનમાં દુખાવો થાય.
• જો સોજાવાળો વિસ્તાર લાલ, ગરમ અને દબાવવામાં દુખાવો કરે.

ગાલના સોજાનું નિદાન કેવી રીતે કરવું?

ગાલ પર સોજો આવવાના અનેક કારણો હોઈ શકે છે, જેમ કે દાંતની સમસ્યાઓ, સિનસની સમસ્યાઓ, એલર્જી, ચેપ વગેરે. સચોટ નિદાન માટે ડૉક્ટર પાસે જવું જરૂરી છે.

નિદાન માટે ડૉક્ટર શું કરે છે?

• વિગતવાર ઇતિહાસ લેવો: ડૉક્ટર તમારા સોજા વિશે વિગતવાર પૂછપરછ કરશે. જેમ કે, સોજો ક્યારથી શરૂ થયો, કેટલો મોટો છે, ક્યાં દુખે છે, અન્ય કોઈ લક્ષણો છે કે નહીં વગેરે.
• શારીરિક પરીક્ષણ: ડૉક્ટર તમારા ગાલ અને આસપાસના વિસ્તારને કાળજીપૂર્વક તપાસશે.
• ટેસ્ટ: જરૂર જણાય તો, ડૉક્ટર નીચેના ટેસ્ટ કરી શકે છે:
  • એક્સ-રે: દાંત અને હાડકાની સમસ્યાઓ શોધવા માટે.
  • સીટી સ્કેન: સિનસ અને નરમ પેશીઓની સ્થિતિ જોવા માટે.
  • એમઆરઆઈ: સોફ્ટ ટિશ્યુમાં થયેલા કોઈપણ ફેરફારોને જોવા માટે.
  • બ્લડ ટેસ્ટ: ચેપ અથવા અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ શોધવા માટે.
  • બાયોપ્સી: જો કોઈ ગાંઠ હોય તો તેના નમૂના લઈને તપાસ કરવા માટે.

ગાલના સોજાની સારવાર શું છે?

ગાલના સોજાની સારવાર તેના કારણ પર આધારિત હોય છે. કારણ જાણવા માટે ડૉક્ટર તમારી તપાસ કરશે અને જરૂરી ટેસ્ટ કરશે. એકવાર કારણ જાણી જાય પછી યોગ્ય સારવાર શરૂ કરવામાં આવશે.

સામાન્ય રીતે, ગાલના સોજાની સારવારમાં નીચેનાનો સમાવેશ થઈ શકે છે:

• દવાઓ:
  • એન્ટિબાયોટિક્સ: જો સોજાનું કારણ બેક્ટેરિયાલ ચેપ હોય તો.
  • એન્ટિ-ઈન્ફ્લેમેટરી દવાઓ: સોજો અને દુખાવો ઘટાડવા માટે.
  • એન્ટિહિસ્ટેમાઇન્સ: જો સોજાનું કારણ એલર્જી હોય તો.
• સર્જરી: જો સોજાનું કારણ ગાંઠ હોય અથવા અન્ય ગંભીર સ્થિતિ હોય તો.
• ઘરેલું ઉપચાર:
  • ગરમ પાણીથી કોગળા કરવા.
  • મીઠા પાણીથી કોગળા કરવા.
  • ગરમ કોમ્પ્રેસ કરવું.
  • આરામ કરવો.

સોજાનું કારણ અને તેની સારવાર:

• દાંતની સમસ્યાઓ: રુટ કેનલ ટ્રીટમેન્ટ, દાંત કઢાવવા, એન્ટિબાયોટિક્સ.
• સિનસની સમસ્યાઓ: એન્ટિબાયોટિક્સ, નેસલ સ્પ્રે, સિનસ સર્જરી.
• લાળ ગ્રંથીઓમાં ચેપ: એન્ટિબાયોટિક્સ, ઘણી વખત આપમેળે મટી જાય છે.
• એલર્જી: એન્ટિહિસ્ટેમાઇન્સ, એલર્જનથી દૂર રહેવું.
• ચેપ: એન્ટિબાયોટિક્સ, એન્ટિવાયરલ દવાઓ.
• ઇજા: આઇસ પેક, દુખાવાની દવાઓ.

ગાલના સોજાના ઘરગથ્થુ ઉપચાર શું છે?

ધ્યાન: ગાલના સોજાનું કારણ જાણ્યા વગર કોઈપણ ઘરેલુ ઉપચાર કરવો જોખમી હોઈ શકે છે. કોઈપણ ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા માટે તરત જ ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

ઘરેલુ ઉપચાર માત્ર એક પૂરક ઉપચાર તરીકે ગણી શકાય અને તે કોઈપણ દવાનો વિકલ્પ નથી.

જો તમને ગાલ પર સોજો હોય અને તે સામાન્ય કારણો જેવા કે દાંતના સોજા, નાની ઇજા કે એલર્જીને કારણે હોય તો નીચેના ઘરેલુ ઉપચારો થોડી રાહત આપી શકે છે:

• ગરમ કોમ્પ્રેસ: ગરમ પાણીથી ભરેલા કપડાને સોજાવાળા વિસ્તાર પર 15-20 મિનિટ માટે લગાવવાથી સોજો અને દુખાવો ઓછો થઈ શકે છે.
• ઠંડા કોમ્પ્રેસ: જો સોજા સાથે દુખાવો વધુ હોય તો બરફના ટુકડાને પાતળા કપડામાં લપેટીને સોજાવાળા વિસ્તાર પર 15-20 મિનિટ માટે લગાવવાથી રાહત મળી શકે છે.
• મીઠા પાણીથી કોગળા: ગરમ મીઠા પાણીથી કોગળા કરવાથી મોંની સ્વચ્છતા જળવાઈ રહે છે અને સોજો ઓછો થવામાં મદદ મળી શકે છે.
• હળદર: હળદરમાં એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી ગુણધર્મો હોય છે. તમે હળદર પાવડરને થોડા પાણીમાં મિક્સ કરીને પેસ્ટ બનાવીને સોજાવાળા વિસ્તાર પર લગાવી શકો છો.
• આલ્બુકા: આલ્બુકાના પાનને વાટીને સોજાવાળા વિસ્તાર પર લગાવવાથી સોજો ઓછો થઈ શકે છે. (ડૉક્ટરની સલાહ લીધા પછી જ આ ઉપાય અજમાવવો.)

ગાલ પર સોજો થવાનું જોખમ કેવી રીતે ઘટાડવું?

ગાલ પર સોજો થવાનું જોખમ ઘટાડવા માટે આપણે કેટલીક સાવચેતી રાખી શકીએ છીએ. જોકે, દરેક વ્યક્તિની સ્થિતિ અલગ હોય છે, અને સોજાનું કારણ પણ અલગ અલગ હોઈ શકે છે. તેથી, કોઈપણ ગંભીર સમસ્યા માટે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

ગાલના સોજાનું જોખમ ઘટાડવા માટેની કેટલીક ટિપ્સ:

• દાંતની સારી સફાઈ: દિવસમાં બે વાર દાંત સાફ કરવા અને દંતકાષ્ઠાનો ઉપયોગ કરવો.
• નિયમિત દંત ચકાસણી: દર છ મહિને એકવાર દંત ચિકિત્સકને મળવું.
• સંતુલિત આહાર: ફળો, શાકભાજી અને પ્રોટીનથી ભરપૂર આહાર લેવો.
• પાણી પીવું: શરીરમાં પાણીની માત્રા જાળવવી.
• મૌખિક સ્વચ્છતા: ખાધા પછી મોં કોગળા કરવું.
• ધૂમ્રપાન અને મદ્યપાનથી દૂર રહેવું: આ બંને આરોગ્ય માટે હાનિકારક છે અને દાંત અને પેઢાની સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે.
• એલર્જનથી દૂર રહેવું: જો તમને કોઈ ખોરાક અથવા પદાર્થથી એલર્જી હોય તો તેનાથી દૂર રહેવું.
• સારી ઊંઘ લેવી: પૂરતી ઊંઘ લેવી શરીરને રોગ સામે લડવામાં મદદ કરે છે.
• તણાવ ઓછો કરવો: તણાવ ઘણી બીમારીઓનું કારણ બની શકે છે.

ગાલના સોજાના કારણો:

• દાંતનો ચેપ
• પેઢાનો રોગ
• સિનસની સમસ્યાઓ
• એલર્જી
• વાયરલ ચેપ
• ઇજા
• કેટલીક દવાઓની આડઅસર
• કેન્સર (દુર્લભ કિસ્સાઓમાં)

ક્યારે ડૉક્ટરને મળવું જોઈએ:

• જો સોજો વધતો જાય અથવા ઘણા દિવસો સુધી ઓછો ન થાય.
• જો સોજા સાથે તાવ, ઠંડી લાગવી, અથવા શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થાય.
• જો સોજા સાથે ગળામાં દુખાવો, ગળી જવામાં તકલીફ, અથવા કાનમાં દુખાવો થાય.
• જો સોજાવાળો વિસ્તાર લાલ, ગરમ અને દબાવવામાં દુખાવો કરે.
• જો તમને કોઈ ગાંઠ અથવા સખત દડા લાગે.

સારાંશ:

ગાલ પર સોજો આવવાના મુખ્ય કારણો:

• દાંત અને પેઢાની સમસ્યાઓ: દાંતનો ચેપ, પેઢાનો રોગ, દાંતનો ફોલ્લો.
• સિનસની સમસ્યાઓ: સિનસનો ચેપ.
• લાળ ગ્રંથીઓમાં ચેપ: ગાલપચોળિયાં.
• એલર્જી: ખોરાક, દવાઓ અથવા અન્ય એલર્જનથી.
• ચેપ: ત્વચાનો ચેપ, વાયરલ ચેપ.
• ઇજા: ગાલ પર લાગેલી ઈજા.
• કેન્સર: (દુર્લભ કિસ્સાઓમાં)
• દવાઓની આડઅસર: કેટલીક દવાઓ લેવાથી પણ ગાલ પર સોજો આવી શકે છે.

ગાલના સોજાના લક્ષણો:

• ગાલ પર લાલાશ
• ગળામાં દુખાવો
• તાવ
• શરદી
• છીંક
• નાક બંધ થવું

ગાલના સોજાનું નિદાન:

• ડૉક્ટર તમારી તપાસ કરશે અને તમારા વિશે વધુ જાણવા માટે પ્રશ્નો પૂછશે.
• જરૂર પડ્યે, એક્સ-રે, સીટી સ્કેન, એમઆરઆઈ, બ્લડ ટેસ્ટ અથવા બાયોપ્સી જેવા ટેસ્ટ કરવામાં આવી શકે છે.

ગાલના સોજાની સારવાર:

• સારવાર સોજાના કારણ પર આધારિત હોય છે.
• દવાઓ: એન્ટિબાયોટિક્સ, એન્ટિ-ઈન્ફ્લેમેટરી દવાઓ, એન્ટિહિસ્ટેમાઇન્સ.
• સર્જરી: જરૂર પડ્યે.
• ઘરેલુ ઉપચાર: ગરમ કોમ્પ્રેસ, ઠંડા કોમ્પ્રેસ, મીઠા પાણીથી કોગળા, હળદર.

ગાલના સોજાનું જોખમ ઘટાડવા:

• દાંતની સારી સફાઈ
• નિયમિત દંત ચકાસણી
• સંતુલિત આહાર
• પાણી પીવું
• મૌખિક સ્વચ્છતા
• ધૂમ્રપાન અને મદ્યપાનથી દૂર રહેવું
• એલર્જનથી દૂર રહેવું
• સારી ઊંઘ લેવી
• તણાવ ઓછો કરવો

ક્યારે ડૉક્ટરને મળવું:

• જો સોજો વધતો જાય અથવા ઘણા દિવસો સુધી ઓછો ન થાય.
• જો સોજા સાથે તાવ, ઠંડી લાગવી, અથવા શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થાય.
• જો સોજા સાથે ગળામાં દુખાવો, ગળી જવામાં તકલીફ, અથવા કાનમાં દુખાવો થાય.
• જો સોજાવાળો વિસ્તાર લાલ, ગરમ અને દબાવવામાં દુખાવો કરે.
• જો તમને કોઈ ગાંઠ અથવા સખત દડા લાગે.