દરરોજ ૧૦,૦૦૦ ડગલાં ચાલવાથી ઘૂંટણ ઘસાઈ જાય છે? જાણો હકીકત

આજકાલ ફિટનેસ અને વજન ઘટાડવા માટે દરરોજ ૧૦,૦૦૦ ડગલાં ચાલવાનું લક્ષ્ય ખૂબ લોકપ્રિય બન્યું છે. પરંતુ તેની સાથે એક સવાલ પણ વારંવાર સાંભળવા મળે છે—“દરરોજ ૧૦,૦૦૦ ડગલાં ચાલવાથી ઘૂંટણનું કાર્ટિલેજ ઘસાઈ જાય છે?”

ખાસ કરીને ઉંમર વધ્યા પછી, ઘૂંટણમાં દુખાવો હોય અથવા પહેલેથી જ ઓસ્ટિઓઆર્થ્રાઇટિસ હોય ત્યારે ઘણા લોકો લાંબું ચાલવાથી ઘૂંટણ વધુ ખરાબ થવાની ચિંતા કરે છે.

પરંતુ શું ખરેખર માત્ર ૧૦,૦૦૦ ડગલાં ચાલવાથી ઘૂંટણ ઘસાઈ જાય છે?

Table of Contents

સીધો જવાબ: સામાન્ય રીતે નહીં

દરરોજ ૧૦,૦૦૦ ડગલાં ચાલવાથી આપમેળે ઘૂંટણ ઘસાઈ જાય છે એવું કહેવા માટે પૂરતા પુરાવા નથી. ઊલટું, સંશોધનો સૂચવે છે કે યોગ્ય રીતે કરવામાં આવતી નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને ચાલવું સામાન્ય સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક હોઈ શકે છે.

૨૦૨૫માં પ્રકાશિત થયેલા walking interventionsના systematic review અને meta-analysisમાં હળવાથી મધ્યમ પ્રકારના knee osteoarthritis ધરાવતા લોકોમાં walking કાર્યક્રમોથી ઘૂંટણના biomechanical loadingમાં સામાન્ય રીતે ન્યૂનતમ અથવા કોઈ નુકસાનકારક ફેરફાર જોવા મળ્યો નહોતો. સંશોધકોએ walking વધારવાથી ઘૂંટણના સ્વાસ્થ્ય પર હાનિકારક અસર થતી હોવાની ધારણાને સમર્થન આપ્યું નથી.

અટલે “૧૦,૦૦૦ ડગલાં = ઘૂંટણ ઘસાવવું” એક સરળ પરંતુ ભ્રામક માન્યતા છે.

૧૦,૦૦૦ ડગલાંનો નિયમ ક્યાંથી આવ્યો?

સૌપ્રથમ એક મહત્વની વાત સમજવી જરૂરી છે કે દરેક વ્યક્તિ માટે દરરોજ ચોક્કસ ૧૦,૦૦૦ ડગલાં ચાલવા જ જોઈએ એવો વૈજ્ઞાનિક નિયમ નથી.

૧૦,૦૦૦ ડગલાંનો આંકડો મૂળભૂત રીતે લોકપ્રિય fitness target તરીકે વિકસ્યો હતો. ૧૯૬૦ના દાયકામાં જાપાનમાં “૧૦,૦૦૦ સ્ટેપ્સ મીટર” પ્રકારના pedometerના માર્કેટિંગ સાથે આ સંખ્યા લોકપ્રિય બની હોવાનું JAMAના અહેવાલમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે.

એટલે ૧૦,૦૦૦ કોઈ એવી જાદુઈ સંખ્યા નથી કે:

૯,૯૯૯ ડગલાં ઓછાં હોય,
૧૦,૦૦૦ ડગલાં પછી અચાનક સ્વાસ્થ્યનો મહત્તમ લાભ મળે,
અથવા ૧૦,૦૦૧ ડગલાંથી ઘૂંટણને નુકસાન શરૂ થઈ જાય.

વાસ્તવમાં શરીરને ફાયદો કુલ શારીરિક પ્રવૃત્તિ, વ્યક્તિની ક્ષમતા, ચાલવાની ઝડપ, સપાટી, વજન, ઉંમર, મસલ્સની તાકાત અને પહેલાથી રહેલી સમસ્યાઓ જેવા અનેક પરિબળો પર આધાર રાખે છે.

શું વધુ ચાલવાથી ઘૂંટણ પર ભાર પડે છે?

હા, ચાલતી વખતે ઘૂંટણ પર ભાર પડે છે. પરંતુ ભાર પડવો અને ઘૂંટણ ઘસાઈ જવું એક જ બાબત નથી.

જ્યારે આપણે ચાલીએ છીએ ત્યારે:

પગ જમીન પર પડે છે,
ઘૂંટણ વળે છે,
શરીરનું વજન ઘૂંટણમાંથી પસાર થાય છે,
quadriceps, hamstrings અને calf muscles કામ કરે છે,
સાંધાની આસપાસના tissues ભાર સહન કરે છે.

આ એક સામાન્ય biomechanical પ્રક્રિયા છે.

શરીર યોગ્ય રીતે અનુકૂલન કરી શકે તો નિયમિત walking મસલ્સની ક્ષમતા, endurance અને overall physical function સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે.

૨૦૨૫ના systematic reviewમાં knee osteoarthritis ધરાવતા લોકોમાં walking interventionsથી biomechanical knee-loading measuresમાં મોટાભાગે ન્યૂનતમ ફેરફાર જોવા મળ્યો હતો.

એટલે “દરેક પગલું ઘૂંટણને ઘસે છે” એવું સમજવું યોગ્ય નથી.

ઘૂંટણનું કાર્ટિલેજ શું છે?

ઘૂંટણના સાંધામાં femur, tibia અને patella જેવા હાડકાં એકબીજા સાથે સંબંધિત રીતે ગતિ કરે છે. હાડકાંના અંતે રહેલું articular cartilage ગતિને સરળ બનાવવામાં અને સાંધામાં લાગતા ભારનું વિતરણ કરવામાં મદદ કરે છે.

ઉંમર, ઇજા, genetics, શરીરનું વધારે વજન, અગાઉની ligament અથવા meniscus injury અને અન્ય પરિબળો knee osteoarthritisના જોખમ સાથે જોડાયેલા હોઈ શકે છે.

પરંતુ માત્ર walkingના પગલાંની સંખ્યા પરથી વ્યક્તિના ઘૂંટણમાં osteoarthritis થશે કે નહીં તે નક્કી કરી શકાતું નથી.

તો પછી ઘૂંટણમાં ઓસ્ટિઓઆર્થ્રાઇટિસ શાથી થઈ શકે?

ઘૂંટણની સમસ્યા સામાન્ય રીતે એક જ કારણથી થતી નથી. તેમાં અનેક પરિબળોનું યોગદાન હોઈ શકે છે.

૧. ઉંમર

ઉંમર વધવાની સાથે સાંધામાં structural changes થવાની શક્યતા વધે છે. પરંતુ ઉંમર વધવી એટલે દરેક વ્યક્તિને knee osteoarthritis થવું જરૂરી નથી.

૨. અગાઉની ઈજા

ACL injury, meniscus injury અથવા ગંભીર knee trauma પછી ભવિષ્યમાં osteoarthritisનું જોખમ વધી શકે છે.

૩. વધારે શરીરનું વજન

વધારે body weightને કારણે ચાલતી વખતે ઘૂંટણ પર mechanical load વધી શકે છે. સાથે metabolic factors પણ osteoarthritisના જોખમમાં ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

૪. મસલ્સની નબળાઈ

Quadriceps, hamstrings અને hip musclesની નબળાઈથી ચાલવાની mechanics અને knee stability પર અસર થઈ શકે છે.

૫. શારીરિક પ્રવૃત્તિમાં અચાનક વધારો

જો કોઈ વ્યક્તિ દરરોજ માત્ર ૨,૦૦૦–૩,૦૦૦ પગલાં ચાલતી હોય અને અચાનક ૧૦,૦૦૦–૧૨,૦૦૦ પગલાં શરૂ કરે, તો ઘૂંટણ, પગના તળિયા અથવા calf musclesમાં દુખાવો થઈ શકે છે.

આનો અર્થ એ નથી કે ૧૦,૦૦૦ પગલાં ઘૂંટણ ઘસે છે. ઘણીવાર સમસ્યા અચાનક વધારેલા activity loadની હોઈ શકે છે.

૧૦,૦૦૦ પગલાં ચાલવાના સ્વાસ્થ્ય લાભો શું છે?

ચાલવું માત્ર ઘૂંટણ માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર શરીર માટે ઉપયોગી physical activity બની શકે છે.

એક મોટા prospective cohort studyમાં આશરે ૭૮,૫૦૦ લોકોના ડેટામાં વધુ daily steps અને mortality, cardiovascular disease તથા cancerના કેટલાક outcomes વચ્ચે લાભદાયક association જોવા મળી હતી, જેમાં association આશરે ૧૦,૦૦૦ steps/day સુધી જોવા મળી હતી.

૨૦૨૫ના systematic review અને dose-response meta-analysisમાં પણ ૭,૦૦૦ steps/day આસપાસનું સ્તર અનેક health outcomesમાં clinically meaningful improvements સાથે જોડાયેલું હતું. સંશોધકોએ નોંધ્યું કે ૧૦,૦૦૦ steps/day વધુ સક્રિય લોકો માટે યોગ્ય target રહી શકે છે, પરંતુ દરેક વ્યક્તિ માટે તે જરૂરી નથી.

Walkingના સંભવિત ફાયદાઓમાં:

હૃદય અને રક્તવાહિની સ્વાસ્થ્ય માટે મદદ
શારીરિક activity વધારવી
stamina સુધારવામાં મદદ
વજન નિયંત્રણમાં સહાય
મસલ્સની કાર્યક્ષમતા જાળવવામાં મદદ
દૈનિક mobility સુધારવામાં સહાય
લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવાની આદત ઘટાડવામાં મદદ
માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે પણ સંભવિત લાભ

શામેલ થઈ શકે છે.

શું ૧૦,૦૦૦ ડગલાં દરેક વ્યક્તિ માટે જરૂરી છે?

ના.

આ સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબતોમાંથી એક છે.

એક વ્યક્તિ માટે ૧૦,૦૦૦ પગલાં સરળ હોઈ શકે છે, જ્યારે બીજી વ્યક્તિ માટે ૧૦,૦૦૦ પગલાં ખૂબ વધારે હોઈ શકે.

ઉદાહરણ તરીકે:

વ્યક્તિ A

દરરોજ ૮,૦૦૦ પગલાં ચાલે છે અને કોઈ દુખાવો નથી.

તે વ્યક્તિ માટે ૧૦,૦૦૦ સુધી ધીમે ધીમે વધારવું યોગ્ય હોઈ શકે છે.

વ્યક્તિ B

દિવસના માત્ર ૩,૦૦૦ પગલાં ચાલે છે અને લાંબું ચાલ્યા પછી ઘૂંટણમાં દુખાવો થાય છે.

તે વ્યક્તિએ સીધા ૧૦,૦૦૦નું target રાખવાની જરૂર નથી.

વ્યક્તિ C

Knee replacement અથવા તાજેતરની knee surgery પછી recoveryમાં છે.

તે વ્યક્તિ માટે step count કરતાં doctor/physiotherapist દ્વારા નક્કી કરાયેલ rehabilitation plan વધુ મહત્વપૂર્ણ છે.

“૧૦,૦૦૦ પગલાં” કરતાં “તમારા શરીરની ક્ષમતા” વધુ મહત્વપૂર્ણ

Fitness trackerમાં દેખાતી સંખ્યા ઉપયોગી છે, પરંતુ તે આખી health story નથી.

જો કોઈ વ્યક્તિ:

૫,૦૦૦ પગલાં → ૭,૦૦૦ → ૮,૦૦૦

ધીમે ધીમે વધારી શકે અને કોઈ significant pain વગર સારી રીતે tolerate કરી શકે, તો તે પણ ખૂબ સારી physical activity બની શકે છે.

બીજી તરફ કોઈ વ્યક્તિ ૧૦,૦૦૦ પગલાં પૂરાં કરવા માટે સતત દુખાવો સહન કરે તો માત્ર step-count goal પૂરો કરવા માટે આવું કરવું યોગ્ય નથી.

શું ઘૂંટણમાં દુખાવો થાય તો ચાલવાનું બંધ કરી દેવું?

દરેક વખતે નહીં.

ચાલ્યા પછી થતો હળવો muscle fatigue અને સાંધાનો સતત અથવા વધતો દુખાવો અલગ બાબતો છે.

જો walking પછી:

હળવો અને થોડા સમયનો થાક હોય,
આરામથી સુધારો થાય,
બીજા દિવસે સામાન્ય activity થઈ શકે,

તો activity tolerance પ્રમાણે walking ચાલુ રાખી શકાય છે.

પરંતુ જો:

ઘૂંટણનો દુખાવો સતત વધતો જાય,
ઘૂંટણમાં સ્પષ્ટ swelling આવે,
ચાલવામાં લંગડાપણું આવે,
ઘૂંટણ lock થતું હોય,
ઘૂંટણ વારંવાર give way કરે,
આરામમાં પણ નોંધપાત્ર દુખાવો રહે,

તો કારણ શોધવા માટે healthcare professionalની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

Knee Osteoarthritis હોય તો ૧૦,૦૦૦ પગલાં ચાલવા જોઈએ?

આનો જવાબ દરેક વ્યક્તિ માટે એકસરખો નથી.

Knee osteoarthritis ધરાવતા લોકો માટે walking ઘણીવાર physical activityના ભાગરૂપે ઉપયોગી હોઈ શકે છે. ૨૦૨૫ના systematic reviewમાં mild-to-moderate knee osteoarthritis ધરાવતા લોકોમાં walking interventionsથી knee biomechanicsમાં સામાન્ય રીતે detrimental changes જોવા મળ્યા નહોતા.

પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે દરેક osteoarthritis દર્દીએ તરત ૧૦,૦૦૦ પગલાં ચાલવા જોઈએ.

વધુ યોગ્ય અભિગમ છે:

હાલની activity → symptoms → functional capacity → gradual progression

અર્થાત્, શરીર જેટલું સહન કરી શકે ત્યાંથી શરૂઆત કરીને ધીમે ધીમે activity વધારવી.

જો હાલ ૩,૦૦૦ પગલાં ચાલો છો તો ૧૦,૦૦૦ સુધી કેવી રીતે પહોંચવું?

એકદમ મોટો jump કરવાની જરૂર નથી.

ઉદાહરણ તરીકે:

અઠવાડિયું ૧: ૩,૫૦૦–૪,૦૦૦
અઠવાડિયું ૨: ૪,૫૦૦
અઠવાડિયું ૩: ૫,૦૦૦
અઠવાડિયું ૪: ૫,૫૦૦–૬,૦૦૦

આ માત્ર ઉદાહરણ છે. દરેક વ્યક્તિની progression અલગ હોઈ શકે છે.

જો કોઈ સ્તરે દુખાવો અથવા અસ્વસ્થતા વધે, તો target વધારવાની જગ્યાએ activity level સ્થિર રાખવો અથવા physiotherapistની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.

એકસાથે ૧૦,૦૦૦ પગલાં કે દિવસ દરમિયાન થોડાં-થોડાં?

ઘણા લોકો માટે દિવસ દરમિયાન અલગ-અલગ સમયે walking કરવી સરળ હોય છે.

ઉદાહરણ:

સવારે ૨,૦૦૦ પગલાં
બપોરે ૨,૦૦૦
સાંજે ૩,૦૦૦
દૈનિક કામકાજ દરમિયાન ૨,૦૦૦–૩,૦૦૦

આ રીતે કુલ પગલાં મેળવી શકાય છે.

આ ખાસ કરીને એવા લોકો માટે ઉપયોગી હોઈ શકે છે જેમને લાંબા સમય સુધી સતત ચાલવાથી થાક અથવા ઘૂંટણમાં discomfort થાય છે.

Walking કરતી વખતે ઘૂંટણને સુરક્ષિત રાખવા માટેની ૧૦ ટીપ્સ

૧. શરૂઆત ધીમેથી કરો

લાંબા સમયથી inactive હોવ તો શરૂઆતમાં ઓછા પગલાંથી શરૂઆત કરો.

૨. અચાનક step count ન વધારો

એક જ દિવસમાં activityમાં મોટો વધારો કરવાથી overuse discomfort થઈ શકે છે.

૩. યોગ્ય footwear પહેરો

સુવિધાજનક અને તમારા પગને યોગ્ય support આપતા footwearનો ઉપયોગ કરો.

૪. ચાલવાની સપાટી ધ્યાનમાં લો

શક્ય હોય ત્યારે સુરક્ષિત અને relatively even surface પસંદ કરો.

૫. posture પર ધ્યાન આપો

ખૂબ આગળ વળી જઈને અથવા અસ્વાભાવિક રીતે ચાલવાનું ટાળો.

૬. મસલ્સ મજબૂત બનાવો

Walking સાથે quadriceps, hamstrings, calf અને hip muscles માટે યોગ્ય strengthening exercises પણ ઉપયોગી બની શકે છે.

૭. Warm-up કરો

ખાસ કરીને લાંબી walk પહેલાં થોડા મિનિટનું સરળ warm-up શરીરને activity માટે તૈયાર કરવામાં મદદ કરી શકે છે.

૮. દુખાવો અવગણશો નહીં

“દુખે છે એટલે વધુ ચાલવું જોઈએ” એવો નિયમ નથી.

૯. આરામની જરૂર હોય તો લો

Recovery પણ trainingનો એક ભાગ છે.

૧૦. વ્યક્તિગત target રાખો

બીજા વ્યક્તિના ૧૦,૦૦૦ પગલાંને પોતાની ફરજિયાત સંખ્યા ન બનાવો.

શું ઝડપી ચાલવું કે ધીમું ચાલવું?

Walkingની માત્ર સંખ્યા જ મહત્વપૂર્ણ નથી. Walking intensity પણ મહત્વ ધરાવી શકે છે.

JAMA Internal Medicineના મોટા cohort studyમાં daily step count ઉપરાંત stepping cadenceના કેટલાક measures પણ health outcomes સાથે સંબંધિત હતા.

પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે દરેક વ્યક્તિએ ખૂબ ઝડપથી ચાલવું જોઈએ.

જો તમે શરૂઆત કરી રહ્યા હોવ તો:

comfortable pace → regular walking → tolerance પ્રમાણે intensity વધારવી

વધુ વ્યવહારુ અભિગમ છે.

ઘૂંટણના દુખાવાવાળા વ્યક્તિએ walking સાથે કઈ કસરતો કરી શકે?

વ્યક્તિની સ્થિતિ પ્રમાણે physiotherapy programમાં નીચેની કસરતોનો સમાવેશ થઈ શકે છે:

Quadriceps strengthening

જેમ કે straight leg raise અથવા યોગ્ય રીતે prescribed knee strengthening.

Sit-to-stand

યોગ્ય technique સાથે chair પરથી ઊભા થવાની કસરત.

Glute strengthening

Hip muscles મજબૂત કરવા માટેની exercises.

Calf strengthening

Calf musclesની strength અને lower-limb function સુધારવા માટે.

Balance exercises

ખાસ કરીને વયસ્કોમાં balance અને fall prevention માટે.

Flexibility exercises

Hamstrings, calf અને અન્ય tight muscles માટે યોગ્ય stretching.

આ કસરતો વ્યક્તિની ઉંમર, દુખાવો, strength અને diagnosis પ્રમાણે બદલવી જોઈએ.

“ઘૂંટણ ઘસાઈ ગયું” એટલે શું?

લોકો ઘણીવાર કહે છે:

“મારું ઘૂંટણ ઘસાઈ ગયું છે.”

સામાન્ય રીતે આ શબ્દ knee osteoarthritis માટે વપરાય છે.

પરંતુ knee osteoarthritis માત્ર એક simple “ઘસાવા”ની પ્રક્રિયા નથી. તેમાં cartilage ઉપરાંત હાડકાં, synovium, ligaments, muscles અને સમગ્ર joint environmentમાં ફેરફારો સામેલ હોઈ શકે છે.

એટલે X-rayમાં “wear and tear” દેખાય તો પણ વ્યક્તિને કેટલો દુખાવો હશે તે હંમેશા માત્ર X-rayના દેખાવ પરથી નક્કી થતું નથી.

શું ૧૦,૦૦૦થી વધુ પગલાં હંમેશા વધારે સારા?

જરૂરી નથી.

સંશોધનોમાં health benefits માટે કોઈ એક universal step threshold જોવા મળતું નથી. કેટલીક studiesમાં લાભ લગભગ ૭,૦૦૦–૧૦,૦૦૦ stepsની આસપાસ વધતો જોવા મળ્યો છે અને ત્યારબાદ વધારાના લાભોમાં plateau જોવા મળ્યો હતો.

આથી:

“જેટલા વધારે પગલાં, એટલું હંમેશા વધારે સ્વાસ્થ્ય”

એવું પણ માનવું યોગ્ય નથી.

તમારા શરીરની જરૂરિયાત અને ક્ષમતા પ્રમાણે યોગ્ય activity level વધુ મહત્વપૂર્ણ છે.

એક રસપ્રદ બાબત: ઓછા પગલાંથી શરૂઆત કરવી પણ ફાયદાકારક હોઈ શકે

ઘણા લોકો વિચારે છે કે ૧૦,૦૦૦ પગલાં સુધી પહોંચ્યા વગર walkingનો કોઈ ફાયદો નથી.

આ માન્યતા પણ યોગ્ય નથી.

વિવિધ observational studiesમાં ઓછા step countsની તુલનામાં વધુ steps પણ health outcomes સાથે લાભદાયક રીતે જોડાયેલા જોવા મળ્યા છે. ખાસ કરીને older womenના એક મોટા અભ્યાસમાં લગભગ ૪,૪૦૦ steps/day પણ સૌથી ઓછી activity ધરાવતા લોકોની સરખામણીએ lower mortality સાથે સંકળાયેલા હતા, જ્યારે લાભ લગભગ ૭,૫૦૦ steps/day આસપાસ plateau થયો હતો.

એટલે જો તમે હાલમાં માત્ર ૩,૦૦૦–૪,૦૦૦ પગલાં ચાલો છો, તો “મારે સીધા ૧૦,૦૦૦ કરવા જ પડશે” એવું વિચારવાને બદલે તમારી activity ધીમે ધીમે વધારવી વધુ વ્યવહારુ હોઈ શકે છે.

૧૦,૦૦૦ પગલાં વિશેના સામાન્ય મિથ અને હકીકત

મિથ	હકીકત
૧૦,૦૦૦ પગલાં પછી ઘૂંટણ ઘસાવા લાગે છે	એવો સીધો વૈજ્ઞાનિક પુરાવો નથી
૧૦,૦૦૦ પગલાં જ જરૂરી છે	દરેક વ્યક્તિ માટે જરૂરી નથી
ઓછા પગલાંનો કોઈ ફાયદો નથી	ઓછી activityમાંથી પણ વધુ activity તરફ જવાથી લાભ થઈ શકે છે
Knee OA હોય તો walking નુકસાન કરે છે	યોગ્ય રીતે અને વ્યક્તિની tolerance પ્રમાણે walking ઉપયોગી હોઈ શકે છે
વધારે ચાલવું હંમેશા વધારે સારું	વ્યક્તિની capacity અને recovery પણ મહત્વપૂર્ણ છે
દુખાવો હોય તો હંમેશા ચાલવું બંધ	દુખાવાનું કારણ અને severity સમજવી જરૂરી છે
માત્ર walkingથી knee health સંપૂર્ણ રીતે જાળવી શકાય	Strength, mobility, body weight, injury history અને અન્ય પરિબળો પણ મહત્વપૂર્ણ છે

તો ફેક્ટ ચેકનો અંતિમ નિષ્કર્ષ શું છે?

ફેક્ટ: દરરોજ ૧૦,૦૦૦ ડગલાં ચાલવાથી આપમેળે ઘૂંટણ ઘસાઈ જાય છે—આ દાવો યોગ્ય નથી.

હાલના સંશોધન મુજબ walking સામાન્ય રીતે health માટે લાભદાયક physical activity છે અને mild-to-moderate knee osteoarthritis ધરાવતા લોકોમાં walking interventionsથી ઘૂંટણના biomechanical outcomesમાં સામાન્ય રીતે નુકસાનકારક ફેરફારો જોવા મળ્યા નથી.

સાથે સાથે, ૧૦,૦૦૦ કોઈ જાદુઈ અથવા ફરજિયાત સંખ્યા નથી. કેટલાક લોકો માટે ૭,૦૦૦–૮,૦૦૦ પગલાં યોગ્ય હોઈ શકે છે, જ્યારે બીજા લોકો માટે ઓછા પગલાંથી શરૂઆત કરીને ધીમે ધીમે આગળ વધવું વધુ યોગ્ય હોઈ શકે છે. ૨૦૨૫ના systematic reviewમાં ૭,૦૦૦ steps/dayને અનેક health outcomesમાં clinically meaningful improvements સાથે જોડવામાં આવ્યા હતા.

અંતે સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત છે:

“૧૦,૦૦૦નો આંકડો પૂરો કરવો” નહીં, પરંતુ “તમારા શરીરની ક્ષમતા પ્રમાણે નિયમિત અને સુરક્ષિત રીતે સક્રિય રહેવું.”

જો walking દરમિયાન અથવા પછી સતત ઘૂંટણનો દુખાવો, સોજો, locking, instability અથવા ચાલવામાં નોંધપાત્ર મુશ્કેલી થાય, તો માત્ર step count ઘટાડવા કે વધારવાને બદલે યોગ્ય તબીબી અથવા ફિઝિયોથેરાપી મૂલ્યાંકન કરાવવું વધુ યોગ્ય છે.

આ લેખ સામાન્ય આરોગ્ય માહિતી માટે છે. વ્યક્તિગત ઘૂંટણની સમસ્યા, ઈજા, સર્જરી અથવા ગંભીર દુખાવા માટે નિષ્ણાતની સલાહ જરૂરી છે.