મુસાફરી દરમિયાન કે ઘરના કામકાજ વખતે ભારે સુટકેસ કે વજનદાર સામાન ઉપાડવો એ એક સામાન્ય પ્રવૃત્તિ છે. પરંતુ, જો આ વજન ખોટી રીતે ઉપાડવામાં આવે, તો તેની સીધી અસર કમરના મણકા અને તેમની વચ્ચે આવેલી ‘ગાદી’ (Intervertebral Disc) પર પડે છે. ખોટી પદ્ધતિથી વજન ઉપાડવાને કારણે ગાદી ખસી જવી (Slip Disc) અથવા કમરમાં ગંભીર મચકોડ…
લાંબી મુસાફરી કરવી કોને ન ગમે? પરંતુ, વિમાન, બસ કે કારમાં કલાકો સુધી એક જ સ્થિતિમાં બેસી રહેવાથી તમારા સ્વાસ્થ્ય માટે એક ગંભીર જોખમ ઊભું થઈ શકે છે, જેને તબીબી ભાષામાં ‘ડીપ વેઈન થ્રોમ્બોસિસ’ (Deep Vein Thrombosis – DVT) કહેવામાં આવે છે. ડીવીટી એટલે શરીરની ઉંડી નસોમાં (મોટાભાગે પગમાં) લોહીનો ગઠ્ઠો જામી જવો. જો આ…
સિઝેરિયન ડિલિવરી એ એક મોટી સર્જરી છે, જેમાં પેટના સાત પડ અને સ્નાયુઓને ચીરો મૂકીને બાળકનો જન્મ કરાવવામાં આવે છે. સર્જરી પછી શરૂઆતના દિવસોમાં હલનચલન કરવું પડકારજનક હોય છે. ખાસ કરીને પથારીમાંથી ઊઠતી વખતે કે બેસતી વખતે જો ખોટી પદ્ધતિ અપનાવવામાં આવે, તો ટાંકા પર દબાણ આવી શકે છે, દુખાવો વધી શકે છે અથવા ભવિષ્યમાં…
ભારતીય સંસ્કૃતિ અને આયુર્વેદમાં સ્વાસ્થ્ય જાળવવા માટે અનેક નાની પણ અત્યંત પ્રભાવશાળી પરંપરાઓ વણાયેલી છે. જેમાંથી એક છે ‘શતપાવલી’. ‘શત’ એટલે સો અને ‘પાવલી’ એટલે ડગલાં. રાત્રે જમ્યા પછી સો ડગલાં ચાલવાની આ પ્રથા માત્ર એક માન્યતા નથી, પરંતુ તેની પાછળ ગહન વિજ્ઞાન છુપાયેલું છે. આજના ‘સેડન્ટરી લાઈફસ્ટાઈલ’ (બેઠાડુ જીવન) ના યુગમાં, જ્યાં લોકો જમ્યા…
ફ્રોઝન શોલ્ડર (જેને તબીબી ભાષામાં એડહેસિવ કેપ્સ્યુલાટીસ – Adhesive Capsulitis કહેવામાં આવે છે) એ એક અત્યંત પીડાદાયક અને અક્ષમ કરતી સ્થિતિ છે. આ બીમારીમાં ખભામાં ભારે જડતા આવે છે, હલનચલનની ક્ષમતા (Range of Motion) ઘટી જાય છે અને રોજિંદા કાર્યો કરવા મુશ્કેલ બની જાય છે. આ સમસ્યા સામાન્ય રીતે ધીમે ધીમે વિકસે છે અને તેને…
આજના યુગમાં જ્યારે આપણો મોટાભાગનો સમય ઓફિસની ખુરશી પર બેસીને પસાર થાય છે, ત્યારે કમરના એકદમ નીચેના છેડે થતો દુખાવો ઘણો સામાન્ય બની ગયો છે. આ હાડકાને ટેલબોન (Tailbone) અથવા તબીબી ભાષામાં કોકિક્સ (Coccyx) કહેવામાં આવે છે. આ દુખાવાને ‘કોકિડાયનિયા’ (Coccydynia) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ઘણીવાર લોકો માને છે કે આ દુખાવો માત્ર હાડકાનો છે,…
રુમેટોઈડ આર્થરાઈટિસ (Rheumatoid Arthritis – RA) એ એક ઓટો-ઈમ્યુન બીમારી છે, જેમાં શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ભૂલથી પોતાના જ સાંધાઓ પર હુમલો કરે છે. આ રોગની સૌથી વધુ અને સૌથી વહેલી અસર હાથની આંગળીઓ અને કાંડાના સાંધા પર જોવા મળે છે. જો સમયસર કાળજી લેવામાં ન આવે, તો આંગળીઓના સાંધા કાયમી રીતે વાંકા વળી શકે છે…
સ્નાયુઓની નબળાઈ, જેને તબીબી ભાષામાં માયસ્થેનિયા (Myasthenia) કહેવામાં આવે છે, તે સામાન્ય થાકથી લઈને રોજિંદા જીવનમાં અવરોધ ઊભી કરતી ગંભીર સ્થિતિ સુધી હોઈ શકે છે. પછી ભલે તે બેઠાડુ જીવનશૈલી, વધતી ઉંમર (સાર્કોપેનિયા), સર્જરી પછીની રિકવરી, અથવા કોઈ ન્યુરોલોજીકલ સમસ્યાને કારણે હોય, તાકાત પાછી મેળવવાનો રસ્તો પ્રોગ્રેસિવ ઓવરલોડ (Progressive Overload) અને ફંક્શનલ મૂવમેન્ટના પાયા પર…
આજના આધુનિક યુગમાં આપણું કામ અને મનોરંજન બંને સ્ક્રીન (Laptop, Mobile, TV) પર નિર્ભર છે. ઓફિસમાં કામ કરતા પ્રોફેશનલ્સ દિવસના ૮ થી ૧૦ કલાક સતત કોમ્પ્યુટર સામે વિતાવે છે. આના પરિણામે જે સમસ્યા સૌથી વધુ જોવા મળે છે તે છે ‘ડિજિટલ આઈ સ્ટ્રેન’ (Digital Eye Strain) અને ‘ટેક્સ્ટ નેક’ (Text Neck). આંખોમાં બળતરા, ઝાંખું દેખાવું,…
આજની આધુનિક જીવનશૈલીમાં ઓફિસ હોય કે ઘર, એસી (Air Conditioner) વગર રહેવું અશક્ય જેવું લાગે છે. કાળઝાળ ગરમીમાં એસી આપણને ઠંડક અને આરામ આપે છે, પરંતુ શું તમે ક્યારેય નોંધ્યું છે કે એસીમાં લાંબો સમય બેઠા પછી જ્યારે તમે ઉભા થાઓ છો ત્યારે ગરદન, ખભા કે કમરમાં એક પ્રકારની જકડન (Stiffness) અનુભવાય છે? ઘણીવાર લોકો…
