દુખાવો મટાડવા માટે હળદર આદુ અને લસણનો એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી ડાયેટ તરીકે ઉપયોગ સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા
દુખાવો, સાંધામાં સોજો, શરીરમાં જકડાહટ અથવા કસરત પછીના સ્નાયુઓના દુખાવા જેવી સમસ્યાઓમાં માત્ર દવા જ નહીં, પરંતુ દૈનિક આહારની ભૂમિકા પણ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. યોગ્ય અને સંતુલિત આહાર શરીરમાં લાંબા સમય સુધી ચાલતી સોજાની પ્રક્રિયાને નિયંત્રિત કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
આ પ્રકારના આહારમાં હળદર, આદુ અને લસણ ત્રણ સરળતાથી ઉપલબ્ધ ભારતીય રસોડાના ઘટકો છે. આ ત્રણેયમાં એવા કુદરતી સંયોજનો હોય છે, જેના કારણે તેમના એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી અને એન્ટીઑક્સિડન્ટ ગુણધર્મો અંગે સંશોધન થયું છે. હળદરમાં મુખ્યત્વે કર્ક્યુમિન (Curcumin), આદુમાં જિન્જરોલ (Gingerol) અને શોગાઓલ (Shogaol) તથા લસણમાં વિવિધ સલ્ફર સંયોજનો જોવા મળે છે.
પરંતુ અહીં એક મહત્વની વાત સમજવી જરૂરી છે: હળદર, આદુ કે લસણ કોઈપણ પ્રકારના દુખાવાનો તાત્કાલિક કે કાયમી ઈલાજ નથી. આ ખોરાકને યોગ્ય સારવાર, ફિઝિયોથેરાપી, કસરત અને તબીબી સલાહ સાથે સહાયક આહાર તરીકે જોવો વધુ યોગ્ય છે.
એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી ડાયેટ એટલે શું?
શરીરમાં સોજો અથવા Inflammation એ હંમેશા ખરાબ બાબત નથી. ઈજા, ચેપ અથવા અન્ય નુકસાન સામે શરીરની રક્ષણાત્મક પ્રક્રિયાનો એક ભાગ સોજો છે.
પરંતુ જ્યારે શરીરમાં સોજાની પ્રક્રિયા લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે ત્યારે તે વિવિધ ક્રોનિક સમસ્યાઓ સાથે સંકળાઈ શકે છે.
એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી ડાયેટનો અર્થ માત્ર એક કે બે મસાલા ખાવાનો નથી. તેમાં સામાન્ય રીતે:
- વધુ શાકભાજી
- વિવિધ પ્રકારનાં ફળ
- આખા અનાજ
- દાળ અને કઠોળ
- નટ્સ અને બીજ
- ઓમેગા-3 ધરાવતા ખોરાક
- ઓલિવ ઓઇલ જેવા સ્વસ્થ ચરબીના સ્ત્રોત
- હળદર, આદુ અને લસણ જેવા મસાલા
સામેલ કરવામાં આવે છે. બીજી તરફ ખૂબ જ પ્રોસેસ્ડ ખોરાક, વધારે ખાંડ, અતિશય તળેલી વસ્તુઓ અને અસંતુલિત આહાર ઘટાડવો ઉપયોગી હોઈ શકે છે.
1. હળદર: કુદરતી પીળો મસાલો
ભારતીય રસોડામાં હળદરનો ઉપયોગ સદીઓથી કરવામાં આવે છે. હળદરનું વૈજ્ઞાનિક નામ Curcuma longa છે અને તેનો પીળો રંગ મુખ્યત્વે કર્ક્યુમિન જેવા કર્ક્યુમિનોઇડ્સને કારણે હોય છે.
હળદર શરીરમાં કેવી રીતે મદદ કરી શકે?
કર્ક્યુમિન પર લેબોરેટરી અને માનવ અભ્યાસોમાં એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી અસર માટે સંશોધન થયું છે. ખાસ કરીને ઘૂંટણના ઓસ્ટિયોઆર્થ્રાઇટિસમાં દુખાવો અને કાર્યક્ષમતા અંગેના કેટલાક અભ્યાસોમાં સંભવિત લાભ જોવા મળ્યો છે, જોકે વધુ ઉચ્ચ ગુણવત્તાના સંશોધનની જરૂર છે.
હળદરના સંભવિત લાભોમાં:
- શરીરમાં સોજાની પ્રક્રિયાને સપોર્ટ કરવી
- સાંધાના દુખાવામાં સંભવિત રાહત
- જકડાહટ ઘટાડવામાં મદદરૂપ થવાની સંભાવના
- એન્ટીઑક્સિડન્ટ સપોર્ટ
- સંતુલિત આહારનો ભાગ બનીને સમગ્ર આરોગ્યને ટેકો
નો સમાવેશ થાય છે.
હળદર કેવી રીતે લેવી?
હળદરને ખોરાકમાં સામેલ કરવી સૌથી સરળ રીત છે.
ઉદાહરણ:
- દાળમાં હળદર
- શાકમાં હળદર
- ખીચડીમાં હળદર
- સૂપમાં હળદર
- હળદરવાળું દૂધ
- શાકભાજીના સૂપમાં હળદર
કાળી મરી સાથે હળદર
કર્ક્યુમિન શરીરમાં સરળતાથી શોષાતું નથી. કાળી મરીમાં રહેલું પાઇપરિન (Piperine) કર્ક્યુમિનની bioavailability વધારી શકે છે. જોકે આનો અર્થ એવો નથી કે વધારે હળદર અથવા વધારે કાળી મરી લેવી જોઈએ.
2. આદુ: જિન્જરોલથી ભરપૂર મસાલો
આદુ ભારતીય રસોડામાં ચા, શાક, દાળ, સૂપ અને વિવિધ વાનગીઓમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે.
આદુમાં જિન્જરોલ અને શોગાઓલ જેવા સક્રિય સંયોજનો હોય છે, જેના એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી ગુણધર્મો અંગે સંશોધન થયું છે.
કેટલાક અભ્યાસોમાં આદુના સેવનથી દુખાવો અથવા સોજાના કેટલાક માપદંડોમાં લાભ જોવા મળ્યો છે, પરંતુ મસ્ક્યુલોસ્કેલેટલ પેઇન અને આર્થ્રાઇટિસ માટે આદુના સપ્લિમેન્ટ્સ અંગે પુરાવા હજુ સ્પષ્ટ નથી.
આદુનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો?
- આદુની ચા
- શાકમાં તાજું આદુ
- દાળમાં આદુ
- સૂપમાં આદુ
- લીંબુ-આદુનું ગરમ પાણી
- શાકભાજીના સ્ટિર-ફ્રાયમાં આદુ
આદુની ચા
સરળ રીતે:
- એક કપ પાણી ગરમ કરો.
- તેમાં થોડું તાજું છીણેલું આદુ ઉમેરો.
- થોડો સમય ઉકાળો.
- જરૂર હોય તો સ્વાદ માટે લીંબુ ઉમેરો.
- ખાંડનો વધારે ઉપયોગ ટાળો.
આદુની ચા કોઈ “દુખાવાની દવા” નથી, પરંતુ સંતુલિત આહારનો એક ભાગ બની શકે છે.
3. લસણ: સલ્ફર સંયોજનોથી ભરપૂર
લસણમાં સલ્ફર ધરાવતા વિવિધ સંયોજનો જોવા મળે છે. લસણ અને તેમાં રહેલા સંયોજનોના સોજા, હૃદયના આરોગ્ય અને અન્ય પાસાઓ પર સંભવિત પ્રભાવ અંગે સંશોધન કરવામાં આવ્યું છે.
આર્થ્રાઇટિસ અંગેની પોષણ માર્ગદર્શિકાઓમાં પણ લસણને ઉપયોગી ખાદ્ય ઘટક તરીકે સામેલ કરવામાં આવે છે, જોકે તેને એકલા દુખાવાની સારવાર તરીકે જોવું યોગ્ય નથી.
લસણ કેવી રીતે ખાવું?
- દાળમાં
- શાકમાં
- ચટણીમાં
- સૂપમાં
- સલાડના ડ્રેસિંગમાં
- લસણવાળી દાળ
- શાકભાજી સાથે હળવા પ્રમાણમાં
લસણને ખૂબ વધારે માત્રામાં કાચું ખાવાથી કેટલાક લોકોને પેટમાં બળતરા, ગેસ અથવા અપચો થઈ શકે છે.
હળદર + આદુ + લસણ: શું ત્રણેય સાથે લઈ શકાય?
સામાન્ય રસોઈના પ્રમાણમાં આ ત્રણેયને એક જ ભોજનમાં સામેલ કરી શકાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે:
હળદર + આદુ + લસણવાળી દાળ
અથવા
હળદર + આદુ + લસણનું શાક
આ રીતે ત્રણેયને અલગ-અલગ “દવા” તરીકે લેવાની જરૂર રહેતી નથી.
મુખ્ય હેતુ એ છે કે તમારા દૈનિક ખોરાકમાં વિવિધ પ્રકારના પોષક અને છોડ આધારિત ઘટકોનો સમાવેશ થાય.
દુખાવા માટે એક સરળ એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી ભોજન
સવાર
- ગરમ પાણી અથવા સામાન્ય પાણી
- પૌષ્ટિક નાસ્તો
- દાળિયા/ઓટ્સ/પૌષ્ટિક પોહા
- સાથે ફળ
બપોર
- દાળ
- લીલા શાકભાજી
- 1–2 રોટલી અથવા યોગ્ય પ્રમાણમાં આખું અનાજ
- સલાડ
- દહીં, જો વ્યક્તિને અનુકૂળ હોય
દાળ અથવા શાકમાં હળદર, આદુ અને લસણનો ઉપયોગ કરી શકાય.
સાંજ
- આદુવાળી ચા
- એક ફળ
- થોડા બદામ/અખરોટ
રાત્રે
- હળવું શાક
- દાળ અથવા અન્ય પ્રોટીન સ્ત્રોત
- રોટલી/અનાજનું યોગ્ય પ્રમાણ
- સલાડ
હળદર, આદુ અને લસણ સાથે એક સરળ “એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી” સૂપ
સામગ્રી
- ગાજર
- ટમેટા
- લીલા શાકભાજી
- થોડું આદુ
- 1–2 લસણની કળી
- થોડું હળદર
- થોડું કાળું મરી
- પાણી
- મીઠું યોગ્ય પ્રમાણમાં
બનાવવાની રીત
- શાકભાજીને સારી રીતે ધોઈ કાપો.
- વાસણમાં થોડું પાણી અથવા યોગ્ય રસોઈ માધ્યમ લો.
- તેમાં આદુ અને લસણ ઉમેરો.
- શાકભાજી ઉમેરો.
- થોડું હળદર ઉમેરો.
- યોગ્ય રીતે રાંધી લો.
- અંતે થોડું કાળું મરી ઉમેરો.
આ પ્રકારનું સૂપ પોષક આહારનો ભાગ બની શકે છે.
માત્ર ત્રણ મસાલા પૂરતા નથી
આ એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો છે.
જો વ્યક્તિ આખો દિવસ:
- તળેલી વસ્તુઓ
- વધારે મીઠાઈ
- વધારે ખાંડ
- ખૂબ પ્રોસેસ્ડ નાસ્તો
- વધારે મીઠું
- ખૂબ ઓછા શાકભાજી
- ઓછું ફળ
- ઓછું પ્રોટીન
લે અને માત્ર સવારે હળદર-આદુ-લસણનું પીણું પીવે, તો તેને “એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી ડાયેટ” કહી શકાય નહીં.
આહારનું સમગ્ર પેટર્ન વધુ મહત્વનું છે.
આર્થ્રાઇટિસ માટેની પોષણ માર્ગદર્શિકાઓ પણ ફળો, શાકભાજી, આખા અનાજ, નટ્સ, બીજ અને અન્ય પૌષ્ટિક ખોરાક આધારિત સમગ્ર આહાર પર ભાર મૂકે છે.
કયા ખોરાક સાથે હળદર, આદુ અને લસણનો સમાવેશ કરવો?
એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી આહારને વધુ સંતુલિત બનાવવા માટે નીચેના ખોરાકનો સમાવેશ કરી શકાય:
1. લીલા શાકભાજી
- પાલક
- મેથી
- સરગવાના પાન
- બ્રોકોલી
- કોબી
- અન્ય સ્થાનિક લીલા શાક
2. ફળો
- જામફળ
- પપૈયું
- નારંગી
- સફરજન
- બેરીઝ ઉપલબ્ધ હોય તો
- દાડમ
ફળોમાં રહેલા વિવિધ પોલિફેનોલ અને એન્ટીઑક્સિડન્ટ સંયોજનો સ્વસ્થ આહારનો ભાગ બની શકે છે.
3. નટ્સ અને બીજ
- અખરોટ
- બદામ
- અળસી
- ચિયા સીડ્સ
- તલ
4. દાળ અને કઠોળ
- મગ
- મસૂર
- ચણા
- રાજમા
- તુવેર
- અન્ય કઠોળ
5. ઓમેગા-3 ધરાવતા ખોરાક
માછલી ખાનાર લોકો માટે સૅલ્મન, સારડિન, મેકરલ જેવી ફેટી ફિશ ઓમેગા-3ના સારા સ્ત્રોત છે. શાકાહારી લોકો માટે અખરોટ, અળસી અને ચિયા જેવા સ્ત્રોત ઉપયોગી હોઈ શકે છે.
કયા ખોરાકનું પ્રમાણ ઘટાડવું?
એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી આહારનો અર્થ “આ ખોરાક ક્યારેય ન ખાવો” એવો નથી.
પરંતુ નીચેની વસ્તુઓનું વધારે અને વારંવાર સેવન ઘટાડવું યોગ્ય છે:
- ખૂબ તળેલો ખોરાક
- પેકેટવાળા અલ્ટ્રા-પ્રોસેસ્ડ નાસ્તા
- વધારે ખાંડવાળા પીણાં
- વધારે મીઠાઈ
- વધારે સેચ્યુરેટેડ ફેટ ધરાવતો ખોરાક
- ખૂબ વધારે મીઠું
- અતિશય ફાસ્ટ ફૂડ
- વારંવાર ખાવામાં આવતી પ્રોસેસ્ડ વસ્તુઓ
આહારનું સંતુલન અને કુલ કેલરીનું નિયંત્રણ શરીરના વજન અને મેટાબોલિક આરોગ્ય માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે.
સાંધાના દુખાવામાં શું આહારથી સંપૂર્ણ રાહત મળી શકે?
દરેક વ્યક્તિમાં પરિણામ અલગ હોય છે.
સાંધાના દુખાવાના કારણો ઘણા હોઈ શકે છે:
- ઓસ્ટિયોઆર્થ્રાઇટિસ
- રુમેટોઇડ આર્થ્રાઇટિસ
- ગાઉટ
- સ્નાયુઓની ઈજા
- લિગામેન્ટની ઈજા
- ટેન્ડિનાઇટિસ
- વધારે ઉપયોગ
- ઈજા
- નસ સંબંધિત સમસ્યા
એટલે માત્ર હળદર, આદુ કે લસણ ખાવાથી દુખાવાનું મૂળ કારણ દૂર થશે જ એવું માનવું યોગ્ય નથી.
કેટલાક સંશોધનમાં હળદર/કર્ક્યુમિનથી ઘૂંટણના ઓસ્ટિયોઆર્થ્રાઇટિસના દુખાવા અને કાર્યમાં સંભવિત લાભ જોવા મળ્યો છે, પરંતુ સંશોધન હજુ સંપૂર્ણ નિશ્ચિત નથી.
આદુ માટે પણ ઉપલબ્ધ પુરાવા મિશ્ર છે અને પૂરક તરીકે તેનો લાભ સ્પષ્ટ રીતે સ્થાપિત થયો નથી.
ખોરાક અને સપ્લિમેન્ટમાં શું તફાવત છે?
આ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
રસોઈમાં વપરાતી હળદર ≠ ઊંચી માત્રાનું કર્ક્યુમિન સપ્લિમેન્ટ.
સપ્લિમેન્ટમાં સક્રિય ઘટકની માત્રા ઘણી વધારે હોઈ શકે છે. કેટલાક કર્ક્યુમિન ઉત્પાદનોમાં શોષણ વધારવા માટે પાઇપરિન અથવા અન્ય formulationનો ઉપયોગ થાય છે.
NCCIH અનુસાર કર્ક્યુમિનની વિવિધ formulations અને bioavailability અલગ હોઈ શકે છે અને કેટલાક highly bioavailable ઉત્પાદનો સાથે લિવર સંબંધિત નુકસાનના કેસ પણ નોંધાયા છે.
તેથી માત્ર “કુદરતી છે એટલે સંપૂર્ણ સુરક્ષિત છે” એવો નિયમ માનવો યોગ્ય નથી.
હળદરના સપ્લિમેન્ટ અંગે સાવચેતી
રસોઈમાં સામાન્ય પ્રમાણમાં હળદરનો ઉપયોગ અને concentrated curcumin supplement બે અલગ બાબતો છે.
વધારે માત્રામાં અથવા લાંબા સમય સુધી લેવાથી કેટલાક લોકોને:
- અપચો
- ઉબકા
- ઝાડા
- પેટમાં અસ્વસ્થતા
થઈ શકે છે.
જો તમે કોઈ દવા લો છો અથવા તમને કોઈ લાંબી બીમારી છે, તો concentrated turmeric/curcumin supplement શરૂ કરતાં પહેલાં ડૉક્ટર અથવા યોગ્ય આરોગ્ય નિષ્ણાતની સલાહ લેવી વધુ સુરક્ષિત છે.
આદુ અને લસણમાં પણ “વધારે એટલે વધારે ફાયદો” નથી
આદુ અને લસણને પણ મોટી માત્રામાં લેવાની જરૂર નથી.
વધારે લસણથી:
- ગેસ
- પેટમાં બળતરા
- મોઢામાં ગંધ
- પેટની અસ્વસ્થતા
થઈ શકે છે.
વધારે આદુથી પણ કેટલાક લોકોને પેટમાં બળતરા અથવા અન્ય પાચન સંબંધિત તકલીફ થઈ શકે છે.
તેથી રસોઈમાં નિયમિત અને યોગ્ય પ્રમાણ સામાન્ય રીતે વધુ વ્યવહારુ અભિગમ છે.
કોને ખાસ સાવચેતી રાખવી?
નીચેની પરિસ્થિતિમાં હળદર, આદુ અથવા લસણના concentrated supplements લેતા પહેલાં તબીબી સલાહ લેવી યોગ્ય છે:
- લોહી પાતળું કરવાની દવા લેતા હોય
- સર્જરી થવાની હોય
- પિત્તાશય/ગોલબ્લેડરની સમસ્યા હોય
- પેટમાં અલ્સર અથવા ગંભીર પાચન સમસ્યા હોય
- લિવરની સમસ્યા હોય
- ગર્ભાવસ્થા અથવા સ્તનપાન દરમિયાન concentrated herbal supplements લેવા ઇચ્છતા હોય
- અનેક દવાઓ એકસાથે લેતા હોય
ખાસ કરીને સપ્લિમેન્ટ અને ઔષધીય દવાઓ વચ્ચે interaction થઈ શકે છે.
દુખાવામાં આહાર સાથે ફિઝિયોથેરાપી કેમ જરૂરી છે?
જો દુખાવો સાંધા, કમર, ગરદન અથવા સ્નાયુઓને કારણે હોય તો માત્ર આહાર પૂરતો નથી.
યોગ્ય સ્થિતિ અનુસાર:
- ફિઝિયોથેરાપી
- સ્ટ્રેચિંગ
- સ્ટ્રેન્થનિંગ
- મોબિલિટી એક્સરસાઇઝ
- યોગ્ય posture
- વજન નિયંત્રણ
- ઊંઘ
- પૂરતું પાણી
- રોજિંદી શારીરિક પ્રવૃત્તિ
પણ મહત્વપૂર્ણ છે.
આહાર શરીરને પોષણ અને સંભવિત anti-inflammatory support આપી શકે છે, પરંતુ ઈજાગ્રસ્ત સ્નાયુ, લિગામેન્ટ અથવા સાંધાની યાંત્રિક સમસ્યાને માત્ર ખોરાકથી સુધારી શકાતી નથી.
7 દિવસનું સરળ એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી ડાયેટ ઉદાહરણ
દિવસ 1
નાસ્તો: વેજીટેબલ પોહા
બપોર: દાળ, રોટલી, લીલું શાક, સલાડ
સાંજ: આદુવાળી ચા અને થોડા બદામ
રાત્રે: મગની ખીચડી અને શાક
દિવસ 2
નાસ્તો: ઓટ્સ/દાળિયા
બપોર: તુવેર દાળ, રોટલી અને શાક
સાંજ: ફળ
રાત્રે: મિક્સ વેજીટેબલ સૂપ અને દાળ
દિવસ 3
નાસ્તો: મૂંગ ચીલો
બપોર: દાળ, ભાતનું યોગ્ય પ્રમાણ, સલાડ અને શાક
સાંજ: અખરોટ અને ફળ
રાત્રે: રોટલી અને લીલું શાક
દિવસ 4
નાસ્તો: વેજીટેબલ ઉપમા
બપોર: ચણા/રાજમા, રોટલી અને સલાડ
સાંજ: આદુ-લીંબુનું ગરમ પીણું
રાત્રે: ખીચડી અને શાક
દિવસ 5
નાસ્તો: દાળિયા સાથે ફળ
બપોર: દાળ, રોટલી અને બ્રોકોલી/અન્ય શાક
સાંજ: થોડા નટ્સ
રાત્રે: શાકભાજીનું સૂપ અને દાળ
દિવસ 6
નાસ્તો: મૂંગ ચીલો
બપોર: રોટલી, દાળ, શાક અને સલાડ
સાંજ: ફળ
રાત્રે: હળદર-આદુ-લસણવાળી દાળ અને શાક
દિવસ 7
નાસ્તો: વેજીટેબલ પોહા/ઉપમા
બપોર: દાળ, શાક, રોટલી અને સલાડ
સાંજ: આદુવાળી ચા
રાત્રે: હળવી ખીચડી અને શાક
આ માત્ર સામાન્ય ઉદાહરણ છે. વ્યક્તિની ઉંમર, વજન, પ્રવૃત્તિ, ડાયાબિટીસ, કિડની/લિવરની સ્થિતિ, ખોરાકની પસંદગી અને અન્ય તબીબી પરિસ્થિતિ પ્રમાણે આહારમાં ફેરફાર જરૂરી હોઈ શકે છે.
ઘરેલું “ગોલ્ડન મિલ્ક” કેવી રીતે લઈ શકાય?
ઘણા લોકો હળદરવાળું દૂધ લે છે.
સરળ રીત
- 1 કપ દૂધ
- થોડું હળદર
- ઇચ્છા મુજબ થોડું આદુ
- ખૂબ જ ઓછી કાળી મરી
તેને ગરમ કરીને લઈ શકાય.
પરંતુ તેમાં વધારે ખાંડ ઉમેરવાથી પીણું અનાવશ્યક રીતે વધુ કેલરીવાળું બની શકે છે.
ડાયાબિટીસ ધરાવતા વ્યક્તિએ ખાંડ વગર અથવા પોતાની ડાયેટ મુજબ લેવું.
આ પીણું દુખાવાની દવા નથી; તે માત્ર આહારનો એક વિકલ્પ છે.
આહાર સાથે વજનનું નિયંત્રણ પણ મહત્વપૂર્ણ
ખાસ કરીને ઘૂંટણ અને અન્ય વજન સહન કરતા સાંધાના દુખાવામાં શરીરનું વધારાનું વજન સાંધા પર વધારાનો ભાર મૂકી શકે છે.
તેથી જો વ્યક્તિનું વજન વધારે હોય તો:
- સંતુલિત કેલરી
- પૂરતું પ્રોટીન
- શાકભાજી
- આખા અનાજ
- ફળ
- નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ
પર ધ્યાન આપવું વધુ ઉપયોગી છે.
આર્થ્રાઇટિસ માટેની પોષણ ભલામણોમાં પણ સ્વસ્થ આહાર સાથે વજન નિયંત્રણને મહત્વ આપવામાં આવે છે.
દુખાવો ઓછો કરવા માટે રોજિંદી 10 આદતો
- દરરોજ સંતુલિત ભોજન લો.
- હળદરનો ઉપયોગ રસોઈમાં કરો.
- તાજું આદુ અને લસણ યોગ્ય પ્રમાણમાં ઉમેરો.
- રોજ વિવિધ રંગના શાકભાજી ખાઓ.
- ફળોને સંપૂર્ણ સ્વરૂપે ખાઓ.
- પૂરતું પ્રોટીન લો.
- અખરોટ, અળસી અથવા અન્ય યોગ્ય બીજનો સમાવેશ કરો.
- વધારે પ્રોસેસ્ડ ખોરાક ઘટાડો.
- નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ કરો.
- લાંબા સમયથી ચાલતા અથવા વધતા દુખાવાનું યોગ્ય નિદાન કરાવો.
ક્યારે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી?
જો દુખાવો:
- ખૂબ જ તીવ્ર હોય
- અચાનક શરૂ થયો હોય
- ઈજા પછી વધતો જાય
- સાંધામાં વધારે સોજો હોય
- સાંધો લાલ અથવા ખૂબ ગરમ લાગે
- તાવ સાથે હોય
- હાથ કે પગમાં નબળાઈ આવે
- સુનકાર/ઝણઝણાટ થાય
- ચાલવામાં મુશ્કેલી પડે
- સતત ઘણા દિવસો સુધી રહે
- વારંવાર પાછો આવે
તો માત્ર ઘરેલું આહાર અથવા મસાલા પર આધાર રાખવો યોગ્ય નથી.
યોગ્ય નિદાન અને જરૂરી સારવાર માટે ડૉક્ટર અથવા ફિઝિયોથેરાપિસ્ટની સલાહ લેવી જોઈએ.
અંતિમ નિષ્કર્ષ
હળદર, આદુ અને લસણ આપણા રસોડાના એવા સરળ ઘટકો છે, જેને સંતુલિત આહારમાં નિયમિત રીતે સામેલ કરી શકાય છે. હળદરમાં કર્ક્યુમિન, આદુમાં જિન્જરોલ/શોગાઓલ અને લસણમાં વિવિધ સલ્ફર સંયોજનો હોય છે, જેના સંભવિત એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી ગુણધર્મો અંગે વૈજ્ઞાનિક સંશોધન થયું છે.
પરંતુ “આ ત્રણ વસ્તુ ખાશો એટલે દરેક પ્રકારનો દુખાવો મટી જશે” એવો દાવો વૈજ્ઞાનિક રીતે યોગ્ય નથી. ખાસ કરીને હળદર અને આદુના concentrated supplements અંગે પુરાવા હજુ સંપૂર્ણ અને નિશ્ચિત નથી.
સૌથી સારો અભિગમ એ છે કે હળદર + આદુ + લસણને સંપૂર્ણ એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી આહારના એક ભાગ તરીકે જુઓ—જેમાં શાકભાજી, ફળો, આખા અનાજ, દાળ, નટ્સ, બીજ અને યોગ્ય પ્રોટીનનો સમાવેશ થાય.
અને જો દુખાવો કોઈ ચોક્કસ તબીબી સમસ્યા, સાંધાની ઈજા અથવા સ્નાયુ-નસની સમસ્યાને કારણે હોય, તો યોગ્ય નિદાન, ફિઝિયોથેરાપી અને તબીબી સારવાર સાથે આહારને સહાયક બનાવવો સૌથી યોગ્ય રસ્તો છે.
